Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 49

Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition (specific ṛṣi not explicit here).
Devata: Soma (self-referential: Soma to Soma).
Chandas: Mixed: opening is ṛc-like; overall employed as Yajus in Soma ritual.

ककु॒भᳪ रू॒पं वृ॑ष॒भस्य॑ रोचते बृ॒हच्छु॒क्रः शु॒क्रस्य॑ पुरो॒गाः सोम॒: सोम॑स्य पुरो॒गाः । यत्ते॑ सोमा॒दा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ त्वा गृह्णामि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑

kakúbhaṃ rūpáṃ vṛṣabhásya rocate bṛhácchukráḥ śukrásya purogā́ḥ sómaḥ sómasya purogā́ḥ | yát te somādā́bhyaṃ nā́ma jā́gṛvi tásmai tvā gṛhṇāmi tásmai te soma somā́ya svā́hā

إنَّ هيئةَ القِمَّةِ للثورِ تتلألأ؛ إنَّ النورَ العظيمَ هو المُتقدِّمُ للنور؛ وسوما هو المُتقدِّمُ لسوما. أيُّ اسمٍ لكَ، يا سوما، هو اليقِظُ لأخذِ السوما—لأجلِ ذلكَ أقبضُ عليك؛ ولأجلِ ذلكَ، يا سوما، لِسوما: سْفَاهَا!

ककु॒भम् । रू॒पम् । वृ॑ष॒भस्य॑ । रोचते । बृ॒हत् । शु॒क्रः । शु॒क्रस्य॑ । पुरः॒-गाः । सोमः॑ । सोम॑स्य । पुरः॒-गाः । यत् । ते॒ । सो॒मा॒दाभ्य॑म् । नाम॑ । जागृ॑वि । तस्मै॑ । त्वा॒ । गृह्णामि । तस्मै॑ । ते॒ । सोम॑ । सोमा॑य । स्वाहा॑

ककुभम्(a) quarter/direction; side
ककुभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootककुभ् (प्रातिपदिक)
रूपम्form, appearance
रूपम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
वृषभस्यof the bull
वृषभस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
रोचतेshines, is radiant
रोचते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
बृहत्great, lofty
बृहत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
शुक्रःthe bright one; radiant
शुक्रः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
शुक्रस्यof the bright (one)
शुक्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
पुरोगाःgoing in front; leaders
पुरोगाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपुरोग (प्रातिपदिक; पुरस् + ग)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुरोगाःleaders; going in front
पुरोगाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपुरोग (प्रातिपदिक; पुरस् + ग)
यत्that which
यत्:
(सम्बन्ध/कर्म) संदर्भानुसार
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमात्from Soma
सोमात्:
अपादान
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
आभ्यम्towards/for; in relation to (Vedic usage)
आभ्यम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (Vedic particle) / Adverbial
Rootआभ्य (प्रातिपदिक/अव्ययात्मक; वेद. प्रयोग)
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun/Indeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक) / वा अव्यय ‘नाम’
जागृविawake, vigilant
जागृवि:
विशेषण/सम्बोधन
TypeParticiple
Rootजागृ (धातु) → जागृवस्/जागृवि (कृदन्त-रूप)
तस्मैto him/for that
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृह्णामिI take, I grasp
गृह्णामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
तस्मैto him/for that
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सोमायfor Soma; to Soma
सोमाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (offering exclamation)
स्वाहा:
(यज्ञीय-उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय)
S
Soma