Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 17

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (specific ṛṣi not explicit in the Saṃhitā context).
Devata: Manthin/Manthi-entitled deities (collectively ‘devāḥ’), with protective/procreative emphasis.
Chandas: Triṣṭubh (with appended Yajus operational clauses).

मनो॒ न येषु॒ हव॑नेषु ति॒ग्मं विप॒: शच्या॑ वनु॒थो द्रव॑न्ता । आ यः शर्या॑भिस्तुविनृ॒म्णो अ॒स्याश्री॑णीता॒दिशं॒ गभ॑स्तावे॒ष ते॒ योनि॑: प्र॒जाः पा॒ह्यप॑मृष्टो॒ मर्को॑ दे॒वास्त्वा॑ मन्थि॒पाः प्र ण॑य॒न्त्वना॑धृष्टासि

máno na yéṣu hávaneṣu tigmáṃ vípaḥ śácyā vanútho drávantā | ā́ yaḥ śaryā́bʰis tuvínṛmṇo asyā́śrīṇītā́diśaṃ gábhastāv eṣá te yóniḥ | prajā́ḥ pāhi | ápamṛṣṭo márko devā́s tvā manthipā́ḥ prá ṇayantu anā́dhṛṣṭo'si

كما أن الفكرَ (سريع)، كذلك في تلك الاستدعاءات يجري الشرابُ الحادّ؛ والحكماءُ بقوّتهم يظفرون به وهو مندفع. والذي، بمسالك سريعة، ذو بأسٍ عظيم، قد بلغ الجهةَ في قبضته—هذا هو رَحِمُكَ: احمِ المخلوقات! قد طُهِّرت المَركا؛ فلتقدْكَ الآلهةُ، شاربو الشراب، قُدُمًا؛ إنك غيرُ مُتَغَلَّبٍ عليك.

मनो॒ । न । येषु॒ । हव॑नेषु । ति॒ग्मम् । विप॒ः । शच्या॑ । व॒नु॒थः । द्रव॑न्ताः । आ । यः । शर्या॑भिः । तु॒वि॒नृ॒म्णः । अ॒स्य । आ॒श्री॑णीता । आ॒दिश॑म् । गभ॑स्तौ । ए॒षः । ते॒ । योनि॑ः । प्र॒जाः । पा॒हि । अप॑मृष्टः । मर्कः॑ । दे॒वाः । त्वा॒ । म॒न्थि॒पाः । प्र । न॒य॒न्तु॒ । अना॑धृष्टः । अ॒सि॒

मनःmind
मनः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Root
येषुin which
येषु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हवनेषुin the oblations/offerings (acts of offering)
हवनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहवन (प्रातिपदिक)
तिग्मम्sharp, keen
तिग्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
विपःinspired sages/priests
विपः:
Kartā
TypeNoun
Rootविप्/विप्र (प्रातिपदिक; वैदिक)
शच्याwith power/skill (efficacy)
शच्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
वनुथःyou win/obtain
वनुथः:
TypeVerb
Rootवन् (धातु) → वनुथ (वैदिक-तिङन्त)
द्रवन्ताrunning, flowing
द्रवन्ता:
Kartā
TypeParticiple
Rootद्रु (धातु) → द्रवत् (वर्तमान कृदन्त)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Root
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्याभिःwith arrows/spears (missiles)
शर्याभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशर्या (प्रातिपदिक)
तुविनृम्णःof mighty strength
तुविनृम्णः:
Kartā
TypeAdjective
Rootतुवि-नृम्ण (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आश्रीणीताhas made to lean/has directed/has set (towards)
आश्रीणीता:
TypeVerb
Rootश्रि/श्री (धातु) + आ- (उपसर्ग) → आश्रीणीत (वैदिक तिङन्त)
आदिशम्direction, quarter
आदिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootआदिश्/आदिशा (प्रातिपदिक)
गभस्तौin the hand/ray (in the grasp)
गभस्तौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगभस्ति (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योनिःwomb, source, resting-place
योनिः:
Kartā
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
प्रजाःcreatures, offspring
प्रजाः:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
TypeVerb
Rootपा (धातु)
अपमृष्टःwiped off/cleansed; removed
अपमृष्टः:
Kartā
TypeParticiple
Rootमृश् (धातु) + अप- (उपसर्ग) → अपमृष्ट (कृदन्त)
मर्कःharm/blemish (evil influence)
मर्कः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्क (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्थिपाःchurners/pressers (ritual operators)
मन्थिपाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमन्थि-प (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
णयन्तुmay they lead
णयन्तु:
TypeVerb
Rootनी (धातु) + प्र- (उपसर्ग) → प्र-नी
अनाधृष्टाःunassailed, uninjured
अनाधृष्टाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootधृष् (धातु) + अन्- (निषेध) → अनाधृष्ट (कृदन्त)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
D
Devāḥ (collective gods)
M
Manthipāḥ (drinkers of the Manthin)
P
Prajā (creatures/progeny, as a protected principle)