Mantra 7
Rishi: Śukla Yajurveda ritual tradition (yajus-formula complex; specific ṛṣi attribution varies)
Devata: Tvaṣṭṛ (with divine viś as attendants/carriers)
Chandas: Yajus (prose-formula with mixed cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒पा॒वीर॒स्युप॑ दे॒वान्दैवी॒र्विश॒: प्रागु॑रु॒शिजो॒ वह्नि॑तमान् । देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ रम ह॒व्या ते॑ स्वदन्ताम्
Transliteration
upāvī́rasya úpa devā́n daivī́r víśaḥ prā́g uruśíjo váhnitamān | déva tvaṣṭar vásu rama havyā́ te svadantām
Translation
إلى الآلهة، في المقدّمة، (تتقدّم) الشعوبُ الإلهيّةُ التابعةُ للحامي القريب—أولئك الواسعو الانتشار، خيرُ الحاملين. أيّها الإله تْفَشْتْر، أيّها الصالح، افرح؛ ولتكن قرابينُك حلوةً لك.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒पा॒-वीर॑स्य । उप॑ । दे॒वान् । दैवीः॑ । विशः॑ । प्राक् । उ॒रु॒शिजः॑ । वह्नि॑-तमान् । देव॑ । त्वष्टः॑ । वसु॑ । र॒म॒ । ह॒व्या । ते॒ । स्व॒द॒न्ताम्
Word by Word
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप
अवीरस्यof the unheroic / of one without heroes
अवीरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootअ-वीर (प्रातिपदिक: वीर)
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव
दैवीःdivine
दैवीः:
कर्तृ (विशेषणम्) / कर्तृसम्बन्ध
TypeAdjective
Rootदैवी (प्रातिपदिक: दैव)
विशःthe clans/peoples
विशः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविश्
प्राक्forward; in front; eastward
प्राक्:
अधिकारण (दिशा/स्थान) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्राक्
उरुशिजःthe broad-conquering (Urushij) ones (a class of beings/attendants)
उरुशिजः:
कर्तृ (विशः इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धः/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootउरुशिज्
वह्नितमान्the most bearing/most conveying (i.e., best carriers)
वह्नितमान्:
कर्म (देवान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवह्नितम (प्रातिपदिक: वह्नि + तम)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव
त्वष्टःO Tvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
वसुO Vasu (good one/wealth-giver)
वसु:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवसु
रमrejoice; take delight
रम:
क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb
Rootरम्
हव्यानिthe oblations
हव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य
ते
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (
TypePronoun
Rootत्वद्
स्वदन्ताम्let them be sweet/pleasing; let them taste well
स्वदन्ताम्:
क्रिया (हव्यानि इत्यस्य)
TypeVerb
Rootस्वद्
Entities Mentioned
T
TvaṣṭṛA
Agni (implied as vahnitama, ‘best bearer’)D
Daivī Viś (divine ‘peoples’/hosts)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes