Mantra 6
Rishi: Śukla Yajurveda ritual tradition (yajus-formula complex; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Protective divinity (often read in Agnicayana as Agni/altar-person; with divine viś as attendants)
Chandas: Yajus (prose-formula with mixed cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
प॒रि॒वीर॑सि॒ परि॑ त्वा॒ दैवी॒र्विशो॑ व्ययन्तां॒ परी॒मं यज॑मान॒j रायो॑ मनु॒ष्या॒णाम् । दि॒वः सू॒नुर॑स्ये॒ष ते॑ पृथि॒व्याँल्लो॒क आ॑र॒ण्यस्ते॑ प॒शुः
Transliteration
parivī́r asi pári tvā daivī́r víśo vyayantāṃ párīmáṃ yájamānaṃ rā́yo manuṣyāṇā́m | diváḥ sū́nur asy eṣá te pṛthivyā́ṃ lóka āraṇyás te paśúḥ
Translation
أنتَ حارسٌ قائمٌ مُحيطٌ؛ فلتنتشرِ الشعوبُ الإلهيّةُ من حولك؛ وحولَ هذا اليَجَمانا (صاحبِ القربان) لتنتشرْ ثروةُ البشر. أنتَ ابنُ السماء؛ ههنا مقامُك على الأرض؛ ولكَ الحيوانُ الوحشيُّ بهيمةً لك.
Padapatha (Word Analysis)
प॒रि॒-वीरः॑ । अ॒सि॒ । परि॑ । त्वा॒ । दैवीः॑ । विशः॑ । व्य॒य॒न्ताम् । परि॑ । इ॒मम् । यज॑मानम् । रायः॑ । म॒नु॒ष्या॒णाम् । दि॒वः । सू॒नुः । अ॒सि॒ । ए॒षः । ते॒ । पृ॒थि॒व्याम् । लोकः॑ । आ॒र॒ण्यः । ते॒ । प॒शुः
Word by Word
परिवीरः(you are) the encompassing hero/guardian
परिवीरः:
Kartā
TypeNoun
Rootपरिवीर (प्रातिपदिक) < परि + वीर
असिare
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
दैवीःdivine
दैवीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदैवी (प्रातिपदिक) < देव
विशःclans/peoples
विशः:
Kartā
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
व्ययन्ताम्let (them) encompass/extend around
व्ययन्ताम्:
—
TypeVerb
Rootवि + यम् (धातु)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
यजमानम्sacrificer
यजमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक) < यज्
रायःof wealth
रायः:
—
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
मनुष्याणाम्of men/humans
मनुष्याणाम्:
—
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven
दिवः:
—
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
सूनुःson
सूनुः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
असिare
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
एषःthis (one)
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद्
तेyour/of you
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पृथिव्याम्on/in the earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
लोकःworld/realm
लोकः:
Kartā
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
आरण्यःbelonging to the forest; wild
आरण्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootआरण्य (प्रातिपदिक) < अरण्य
तेyour
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पशुःanimal/cattle
पशुः:
Kartā
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni (as divoḥ sūnuḥ / altar-person)D
Daivī Viśaḥ (divine peoples/communities)P
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes