Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Rishi: Yājñavalkya (traditional attribution)
Devata: Soma and Indra (primary), with Dyāvā-Pṛthivī in the closing homage
Chandas: Mixed (ṛc-like cadence embedded in Yajus context)

अ॒jशुर॑ᳪशुष्टे देव सो॒माप्या॑यता॒मिन्द्रा॑यैकधन॒विदे॑ । आ तुभ्य॒मिन्द्र॒: प्याय॑ता॒मा त्वमिन्द्रा॑य प्यायस्व । आ प्या॑यया॒स्मान्त्सखी॑न्त्स॒न्या मे॒धया॑ स्व॒स्ति ते॑ देव सोम सु॒त्याम॑शीय । एष्टा॒ राय॒: प्रेषे भगा॑य ऋ॒तमृ॑तवा॒दिभ्यो॒ नमो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑म्

aṃśúḥ aṃśuṣṭe deva soma ā́pyāyatām índrāyaikadhanavídē | ā́ túbhyam índraḥ pyāyatām ā́ tvám índrāya pyāyasva | ā́ pyāyaya asmā́n sakhī́n sanyā́ médhayā svastí te deva soma sutyā́m aśīya | eṣṭā́ rā́yaḥ préṣe bhágāya ṛtám ṛtavādíbhyo námo dyā́vāpr̥thivī́bhyām

أيها السُّوما الإلهي، لِيَنتفِخْ غُصنُ السُّوما لإندرا، العارفِ بالكنزِ الواحد. ولْيَنتفِخْ إندرا إليكَ، وأنتَ فانتفِخْ لإندرا. أنمِنا نحنُ أصدقاءَكَ بحِكمةٍ ظافرة؛ ولْنَنَلْ لكَ العافيةَ، أيها السُّوما الإلهي، في عصرِ السُّوما (سوتيَا). إنَّ الثروةَ المبتغاةَ تُرسَلُ قُدُمًا إلى بهاگا؛ وإلى القائلين بالـṛta (الحقّ الكوني) نُقَدِّمُ السجود؛ سلامٌ وخضوعٌ للسماءِ والأرضِ (ديَافا-بريثِفي).

अंशुः । अंशुष्टे । देव । सोम । आप्यायताम् । इन्द्राय । एक-धन-विदे । आ । तुभ्यम् । इन्द्रः । प्यायताम् । आ । त्वम् । इन्द्राय । प्यायस्व । आ । प्यायय । अस्मान् । सखीन् । सन्या । मेधया । स्वस्ति । ते । देव । सोम । सुत्याम् । अशीय । एष्टा । रायः । प्रेषे । भगाय । ऋतम् । ऋत-वादिभ्यः । नमः । द्यावा-पृथिवीभ्याम्

अंशुःthe Soma-stalk / Soma-juice (ray)
अंशुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
अंशुष्टेhaving/with pressed stalks; well-pressed
अंशुष्टे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअंशु + ष्ठ (प्रातिपदिक) → अंशुष्ठ (विशेषण)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
प्याययताम्let (it/they) swell; let it be made to thrive
प्याययताम्:
कर्तृ (आदेशः)
TypeVerb
Root√प्या (प्यायते/प्याययति)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
एकधनविदेto the one who knows/obtains the single prize (wealth)
एकधनविदे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootएक-धन-विद् (विद्=जानाति; प्रातिपदिक ‘विद्’)
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (निपात)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्यायताम्let him thrive / swell
प्यायताम्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√प्या (प्यायते)
hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्यायस्वthrive; swell
प्यायस्व:
कर्तृ
TypeVerb
Root√प्या (प्यायते)
forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (निपात)
प्याययcause to thrive; make (us) prosper
प्यायय:
कर्तृ
TypeVerb
Root√प्या (प्याययति)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सखीन्(us) friends/companions
सखीन्:
कर्म (अस्मान् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
सन्याtogether; in companionship
सन्या:
TypeIndeclinable
Rootसन्या (अव्यय/निपात; ‘सह/सम्’ अर्थे)
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मेधयाwith intelligence; with wisdom
मेधया:
करण
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
स्वस्तिwell-being; welfare
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुत्याम्in the pressing/oblation of Soma
सुत्याम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसुति (प्रातिपदिक)
अशीयmay he attain; may he partake
अशीय:
कर्तृ
TypeVerb
Root√अश् (अश्नुते/अश्नोति)
इष्टाdesired; sought; worshipped-for
इष्टा:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple/Adjective
Root√यज् → इष्ट (कृदन्त, भूतकृदन्त)
रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक)
प्रेषेin the sending/furthering; at the dispatch
प्रेषे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रेष (प्रातिपदिक) / √प्रिष्/√प्रेष् (प्रेषण)
भगायfor Bhaga (the distributor of fortune)
भगाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
ऋतम्truth; cosmic order
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
ऋतवादिभ्यःfor the truth-speakers
ऋतवादिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootऋत-वादिन् (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
कर्म/भाव (नमस्कारः)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
द्यावापृथिवीभ्याम्to Heaven and Earth
द्यावापृथिवीभ्याम्:
सम्प्रदान/करण (नमो द्यावापृथिवीभ्याम् = to Heaven-and-Earth)
TypeNoun
Rootद्यावापृथिवी (द्वन्द्व-प्रातिपदिक)
S
Soma
I
Indra
B
Bhaga
D
Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Ṛtavādins (speakers of ṛta)