Shukla Yajur Veda — Adhyaya 35, Mantra 17
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (ṛṣi not explicitly fixed in the provided citation).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (dominant cadence).
Samhita Patha (Devanagari)
आयु॑ष्मानग्ने ह॒विषा॑ वृधा॒नो घृ॒तप्र॑तीको घृ॒तयो॑निरेधि । घृ॒तं पी॒त्वा मधु॒ चारु॒ गव्यं॑ पि॒तेव॑ पु॒त्रम॒भि र॑क्षतादि॒मान्त्स्वाहा॑
Transliteration
āyúṣmān agne havíṣā vṛdhānó ghṛtá-pratīko ghṛtá-yonir edhi | ghṛtáṃ pītvā́ mádhu cā́ru gavyáṃ pitéva putrám abhí rakṣatā́dimān svā́hā ||
Translation
يا أغني واهبَ الحياة، المتزايدَ بالقوّةِ بفضلِ القُربان (havis)، ذو البهاءِ بالسمنِ المصفّى (ghee)، وذو المنشأِ بالسمن—اتَّقِدْ! وبعد أن شربتَ السمنَ والعسلَ ولبنَ البقرِ الحلوَ البهيَّ، احفظْ هؤلاء (قومَنا) كما يحفظُ الأبُ ابنَه، يا من لك النصيبُ الأوّل: سْفاهَا (Svāhā)!
Padapatha (Word Analysis)
आयु॑ष्मान् । अग्ने । ह॒विषा॑ । वृधा॒नः । घृ॒त-प्र॑तीकः । घृ॒त-यो॑निः । एधि । घृ॒तम् । पी॒त्वा । मधु॑ । चारु॑ । गव्य॑म् । पि॒ता-इव॑ । पु॒त्रम् । अ॒भि । र॑क्षत । आ॒दिमान् । स्वाहा॑
Word by Word
आयुष्मान्O long-lived (possessing life)
आयुष्मान्:
सम्बोधन/विशेषण (अग्ने)
TypeAdjective
Rootआयुष्मन्त् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
वृधानःgrowing/increasing
वृधानः:
कर्तृ-विशेषण (अग्ने)
TypeParticiple
Rootवृध् (धातु) → वृधान (शतृ/शानच् कृदन्त, आत्मनेपद)
घृतप्रतीकःwhose face/appearance is ghee
घृतप्रतीकः:
कर्तृ-विशेषण (अग्ने)
TypeAdjective
Rootघृत-प्रतीक (समास प्रातिपदिक)
घृतयोनिःwhose source/womb is ghee
घृतयोनिः:
कर्तृ-विशेषण (अग्ने)
TypeAdjective
Rootघृत-योनि (समास प्रातिपदिक)
एधिkindle up / blaze
एधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइध् (धातु)
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म)
TypeIndeclinable
Rootपा (धातु) → पीत्वा (क्त्वान्त अव्यय)
मधुhoney/sweet drink
मधु:
कर्म (पीत्वा)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
चारुpleasant, lovely
चारु:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
गव्यम्from the cow; milk-like (cow’s produce)
गव्यम्:
कर्म (पीत्वा)
TypeAdjective/Noun
Rootगव्य (प्रातिपदिक; गो-सम्बन्धि)
पितेवlike a father
पितेव:
उपमान (कर्तृ-उपमा)
TypeNoun + Indeclinable
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
कर्म (रक्षत)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over
अभि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
रक्षतprotect (you all)
रक्षत:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
आदिand so; moreover
आदि:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय/निपात)
इमान्these
इमान्:
कर्म (रक्षत)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
स्वाहाsvāhā (offering exclamation)
स्वाहा:
उद्गार/समर्पण
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes