Shukla Yajur Veda — Adhyaya 34, Mantra 56
Rishi: Bārhaspatya/Indra tradition (hymnic attribution varies).
Devata: Br̥haspati (Brahmaṇaspati); Maruts; Indra.
Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short pādas (liturgical imperative style; often classed as a brief mixed meter in YV usage).
Samhita Patha (Devanagari)
उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते देव॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्र य॑न्तु म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒ इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा॑
Transliteration
uttíṣṭha brahmaṇaspate devayántaḥ tvemáhe | úpa prá yantu marútaḥ sudā́nava índra prāśū́r bhavā sácā
Translation
انهضْ يا براهماṇاسپتي، يا ربَّ الدعاء؛ إنّا، طالبي الآلهة، نتضرّع إليك. فلتتقدّم الماروتُ الكرامُ السَّخِيّون؛ وأنتَ يا إندرا، كُنْ سريعًا مُصاحِبًا لهم.
Padapatha (Word Analysis)
उत्-तिष्ठ । ब्रह्मणस्-पते । देव-यन्तः । त्वा । ईमहे । उप । प्र । यन्तु । मरुतः । सु-दानवः । इन्द्र । प्र-आशूः । भव । सचा
Word by Word
उत्ति॑ष्ठarise; stand up
उत्ति॑ष्ठ:
—
TypeVerb
Rootउत्-स्था (√स्था)
ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक: ब्रह्मन् + पति)
देवयन्तःdesiring/worshipping the gods
देवयन्तः:
कर्तृ (वाच्य-कर्तृ) / विशेषण
TypeAdjective
Rootदेवयन्त् (कृदन्त; देवय्/देवयति ‘देव-इच्छा/देव-सेवा’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
ईमहेwe implore / we seek
ईमहे:
—
TypeVerb
Root√यम् (आ-यम्) / √ईम्? (वैदिक: ईमहे = ‘याचामहे/प्रार्थयामहे’)
उपnear; towards
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
यन्तुlet (them) go/come
यन्तु:
—
TypeVerb
Root√या
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमरुत्
सुदानवःgood-giving; bountiful
सुदानवः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक: सुदानु)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र
प्राशूःswift; impetuous
प्राशूः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-आशु (प्रातिपदिक: प्राशु)
भवाbecome; be
भवा:
—
TypeVerb
Root√भू
सचाtogether with; in company
सचा:
—
TypeIndeclinable
Rootसच् (अव्यय: सचा)
Entities Mentioned
B
Brahmaṇaspati (Bṛhaspati)M
MarutsI
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes