Mantra 36
Rishi: Ṛgvedic provenance (Bhaga hymn sphere)
Devata: Bhaga (Āditya)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
भग॒ प्रणे॑त॒र्भग॒ सत्य॑राधो॒ भगे॒मां धिय॒मुद॑वा॒ दद॑न्नः । भग॒ प्र नो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वै॒र्भग॒ प्र नृभि॑र्नृ॒वन्त॑: स्याम
Transliteration
bhága práṇetar bhága satyárādho bháge māḿ dhíyam úd avā́ dádann aḥ | bhága prá no janaya góbhir áśvair bhága prá nṛ́bhir nṛvánt aḥ syāma
Translation
يا بهاگا، أيها القائد؛ يا بهاگا ذا العطاء الحقّ، ارفع هذه صلاتنا، وامنحنا. يا بهاگا، أنشئ لنا نماءً بالبقر والخيل؛ يا بهاگا، لِنَكُنْ أغنياء بالرجال، ذوي أتباعٍ وخَدَم.
Padapatha (Word Analysis)
भग । प्रणे॒त॒र् । भग । सत्य॑राधः । भगे । इमाम् । धियम् । उदव । ददत् । नः । भग । प्र । नः । जनय । गोभिः । अश्वैः । भग । प्र । नृभिः । नृवन्तः । स्याम ।
Word by Word
भगO Bhaga (bestower of fortune)
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रणेतेःof the leader/guide
प्रणेतेः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootप्र-नी (धातु) → प्रणेता (कृदन्त/प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
सत्यराधःO (one) of true bounty/true beneficence
सत्यराधः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसत्य-राधस् (प्रातिपदिक; समास)
भगेO Bhaga
भगे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
इमाम्this
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
धियम्thought, prayer, insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
उदावाO giver, benefactor
उदावा:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootउद् + अव (धातु) → उदावन्/उदावा (कृदन्त/विशेषण)
ददन्giving
ददन्:
कर्ता (of implied action)
TypeVerb (participle)
Rootदा (धातु)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
जनयgenerate, produce
जनय:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जनय (णिजन्त)
गोभिःwith cows
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
करण
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (अव्यय)
नृभिःwith men
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नृवन्तःpossessing men/heroic followers
नृवन्तः:
कर्ता (of स्याम)
TypeAdjective
Rootनृ-वन्त् (प्रातिपदिक; वन्त-प्रत्यय)
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Entities Mentioned
B
Bhaga (Āditya)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes