Mantra 78
Rishi: To be fixed by RV concordance (Indra-Soma pressing hymn strata)
Devata: Indra (with Harīs)
Chandas: To be fixed by RV source identification
Samhita Patha (Devanagari)
ब्रह्मा॑णि मे म॒तय॒: शᳪ सु॒तास॒: शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रि॑: । आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑
Transliteration
bráhmāṇi me matáyaḥ śáṃ sutā́saḥ śúṣma iyarti prá-bhṛto me ádriḥ | ā́ śāsate práti haryanty ukthé imā́ hárī vahatas tā́ no áccha
Translation
صَلَوَاتِي وَأَفْكَارِي لِلْخَيْرِ وَالسَّلَامَةِ؛ وَالأَشْرِبَةُ الْمَعْصُورَةُ—وَهِيَ قُوَّتِي—تَهِيجُ؛ وَحَجَرُ الْعَصْرِ الْمَرْفُوعُ عِنْدِي يَدْفَعُ وَيُحَرِّكُ. هُمْ يُصْدِرُونَ الأَمْرَ؛ وَعِنْدَ الأُكثا (uktha) يَفْرَحُونَ: يَا فَرَسَيْنِ أَشْقَرَيْنِ، احْمِلَا ذَلِكَ إِلَيْنَا هُنَا.
Padapatha (Word Analysis)
ब्रह्माणि । मे । मतयः । शम् । सुतासः । शुष्मः । इयर्ति । प्रभृतः । मे । अद्रिः । आ । शासते । प्रति । हर्यन्ति । उक्थे । इमा । हरी इति । वहतः । ता । नः । अच्छ ।
Word by Word
ब्रह्माणिsacred utterances / hymns
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) → ब्रह्माणि
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
मतयःthoughts / intentions
मतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
शम्well-being / auspiciously
शम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
सुतासःpressed (Soma) juices
सुतासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसुत (कृदन्त; √सु ‘to press’ + त)
शुष्मःstrength / vigor
शुष्मः:
Kartā
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
इयर्तिsets in motion / impels
इयर्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√ईर्/ईर् (ईरयति) → इयर्ति
प्रभृतःlifted up / raised
प्रभृतः:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootप्र-√भृ (कृदन्त; भृत ‘borne/raised’)
मेof me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
अद्रिःpressing-stone
अद्रिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
आtowards / hither
आ:
Karma
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
शासतेthey command / they instruct
शासते:
Kriyā
TypeVerb
Root√शास्
प्रतिtowards / in response to
प्रति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
हर्यन्तिthey become eager / they hasten
हर्यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Root√हृ (हर्यति/हर्यन्ति ‘to be eager/impel’)
उक्थेin the hymn of praise (uktha)
उक्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम्
हरीthe two bay steeds
हरी:
Kartā
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वहतःthey carry / they convey
वहतः:
Kriyā
TypeVerb
Root√वह्
ताःthose
ताः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
अच्छtowards / hither
अच्छ:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)
Entities Mentioned
I
IndraH
Harī (Indra’s two Bay Steeds)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes