Mantra 76
Rishi: To be fixed by RV concordance (Indra-uktha hymn strata)
Devata: Indra (Vṛtrahan)
Chandas: To be fixed by RV source identification
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒क्थेभि॑र्वृत्र॒हन्त॑मा॒ या म॑न्दा॒ना चि॒दा गि॒रा । आ॒ङ्गू॒षैरा॒विवा॑सतः
Transliteration
ukthébhir vṛtra-hántamā yā́ mandānā́ cidā́ gí rā́ | āṅgūṣáir ā́ vivāsataḥ
Translation
بِتَسابِيحِ الأُكثا (uktha) أَيْقِظُوا أَقْوَى القُوَى قَتْلًا لِفِرِتْرا (Vṛtra)؛ أُولَئِكَ الَّذِينَ، وَإِنْ كَانُوا مُنْتَشِينَ، يَأْتُونَ عِنْدَ نِدَاءِ الأُنْشُودَةِ؛ وَبِتَرَانِيمَ جَهْرِيَّةِ الصَّوْتِ أَيْقِظُوهُمْ.
Padapatha (Word Analysis)
उक्थेभिः । वृत्र-हन्तमाः । याः । मन्दानाः । चित् । आ । गिरा । आङ्गूषैः । आ । विवासत ।
Word by Word
उक्थेभिःwith hymns/recitations
उक्थेभिः:
करण
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
वृत्रहन्तमाO most slayer of Vṛtra
वृत्रहन्तमा:
सम्बोधन (कर्तृ-सम्बन्धी)
TypeAdjective
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक) + तम (तद्धित-प्रत्यय)
याwho
या:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्दानाrejoicing / being exhilarated
मन्दाना:
कर्तृ
TypeParticiple (Adjectival)
Rootमन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त, शानच्/आनच्-प्रत्यय; आत्मनेपदी वर्तमान कृदन्त)
चिद्even / indeed
चिद्:
(निपात; अर्थ-बलवर्धक)
TypeIndeclinable
Rootचिद् (निपात/अव्यय)
आtowards, unto
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गिराwith (a) song/voice
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
आङ्गूषैःwith chants/psalms
आङ्गूषैः:
करण
TypeNoun
Rootआङ्गूष (प्रातिपदिक)
आविवासत॒ःthey have honored / they have made (him) shine
आविवासत॒ः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√वस् (वसँ निवासे/वसँ आच्छादने) with आ- (causative/denominative sense in Vedic: ‘to make shine, to honor’) → आविवास (तिङन्त, लिट्/परिप्रास-रूप; बहुवचन)
Entities Mentioned
I
Indra (Vṛtrahan)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes