Mantra 73
Rishi: RV provenance (Aśvin hymnic tradition)
Devata: The Aśvins (as ‘divine Adhvaryus’)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires RV parallel confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
दै॑व्यावध्वर्यू॒ आ ग॑त॒ᳪ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञᳪ सम॑ञ्जाथे । तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नः
Transliteration
daívyāv adhvaryū́ ā́ gatam ráthenā sū́ryatvacā | mádhvā yajñáṃ samáñjāthe | táṃ pratnáthā ’yáṃ vénaḥ
Translation
أيها الأدهفاريُوان الإلهيّان (Adhvaryu)، تعاليا إلى هنا بعربتكما، متلألئين بجلدٍ شمسيّ البهاء. وبحلاوةِ العسل تُعِدّان اليَجْنَا إعدادًا قويمًا؛ وكما في القديم—فإن هذا الشوق (Vena) قد وُضِع عليه.
Padapatha (Word Analysis)
दै॑व्यौ । अ॒ध्व॒र्यू॒ इति॑ । आ । ग॒तम् । रथे॑न । सूर्य॑-त्वचा । मध्वा॑ । य॒ज्ञम् । सम्-अ॑ञ्जाथे । तम् । प्र॒त्नथा॑ । अ॒यम् । वे॒नः
Word by Word
दैव्यौthe two divine (ones)
दैव्यौ:
Kartā
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक; देव-तद्धित)
अध्वर्यूthe two adhvaryu-priests
अध्वर्यू:
Kartā
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
गतम्come (you two)!
गतम्:
—
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
सूर्यत्वचाwith sun-like skin/covering
सूर्यत्वचा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसूर्यत्वच् (प्रातिपदिक; सूर्य + त्वच्)
मध्वाwith honey/sweetness
मध्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सम्together; completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अञ्जाथेyou two anoint/prepare
अञ्जाथे:
—
TypeVerb
Rootअञ्ज् (धातु)
तम्that (one/it)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रत्नथाas of old; in the ancient manner
प्रत्नथा:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रत्नथा (अव्यय; प्रत्न + था)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेनःVena (name); the seeker/desirer
वेनः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Aśvins (Nā́satyā)S
Sūrya (as imagery: sūryatvacā)V
Vena (as inspired longing/vision)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes