Mantra 42
Rishi: Ṛgvedic provenance; adopted into VS for transitional protection.
Devata: Mitra-Varuṇa; also Aditi, Sindhu, Dyāvā-Pṛthivī
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (probable; requires metrical verification).
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒द्या दे॑वा॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ निरᳪह॑सः पिपृ॒ता निर॑व॒द्यात् । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौ:
Transliteration
adyā́ devā́ uditā́t sū́ryasya níraṃhasaḥ pipṛtā́ níravadyāt | tán no mitró váruṇo māmahantām áditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ
Translation
اليوم، أيها الآلهة، منذ شروق سُورْيَا، احفظونا من الضيق، ومن اللوم. وليُعَظِّمْنا مِترا وفَرونا—وأديتي، وسِندهو، والأرض، وكذلك السماء.
Padapatha (Word Analysis)
अद्य । देवाः । उदितात् । सूर्यस्य । निरंहसः । पिपृत । निरवद्यात् । तत् । नः । मित्रः । वरुणः । मामहन्ताम् । अदितिः । सिन्धुः । पृथिवी । उत । द्यौः
Word by Word
अद्यtoday / now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उदिताःrisen / having arisen
उदिताः:
Kartā (देवाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउद्-इ (धातु) → उदित (कृदन्त)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
निरंहसःfrom sin / from distress (free from evil)
निरंहसः:
Apādāna
TypeAdjective
Rootनिर् + अंहस् (प्रातिपदिक)
पिपृतmay (they) fill / satisfy
पिपृत:
Kriyā
TypeVerb
Rootपॄ (धातु) → पिपृत् (कृदन्त)
निरवद्यात्from blame / from fault
निरवद्यात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootनिर् + अवद्य (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मित्रःMitra
मित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Kartā
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
मामहन्ताम्let the two not harm (us); / may the two not injure (us)
मामहन्ताम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootमा (अव्यय-निषेध) + मह्/मंह् (धातु) → महन्त् (कृदन्त) + ताम् (लोट्)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
सिन्धुःSindhu (river/ocean)
सिन्धुः:
Kartā
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
द्यौःHeaven / Sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SūryaM
MitraV
VaruṇaA
AditiS
SindhuP
PṛthivīD
DyauḥRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes