Mantra 45
Rishi: Vājasaneyin tradition.
Devata: Agni (as receiver of svāhā and purifier), with prāyaścitta function foregrounded.
Chandas: Yajus with svāhā; not strictly metrical.
Samhita Patha (Devanagari)
यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॑ये । यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यमि॒दं तदव॑यजामहे॒ स्वाहा॑
Transliteration
yád grāmé yád áraṇye yát sabhā́yāṃ yád indríye | yád énaś cakṛmā vayám idáṃ tád avayajāmahe svā́hā
Translation
يا (أغني)، أيَّ ذنبٍ ارتكبناه—في القرية، أو في الغابة، أو في مجلس الجماعة، أو في قُوَى الحِسّ والاقتدار—فذلك الإثم بعينه نُكَفِّر عنه هنا بهذه القُربان: سْفَاهَا!
Padapatha (Word Analysis)
यत् । ग्रामे । यत् । अरण्ये । यत् । सभायाम् । यत् । इन्द्रिये । यत् । एनः । चकृमा । वयम् । इदम् । तत् । अव-यजामहे । स्वाहा
Word by Word
यत्whatever / that which
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ग्रामेin the village
ग्रामे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरण्येin the forest
अरण्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सभायाम्in the assembly
सभायाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसभा (प्रातिपदिक)
यदिif / whether
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
इन्द्रियेin the sense(-faculty) / in the organ
इन्द्रिये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
यत्whatever
यत्:
(अन्वयेन) कर्म/विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनःsin / offense
एनः:
कर्म (चकार-सम्बद्धं ‘च’ सहितम्)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
ककृमाwe have done
ककृमा:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म (अवयजामहे इत्यस्य) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म (इदम्-समन्वयेन) / विषय-निर्देशः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवयजामहेwe offer away / we make expiation by offering
अवयजामहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु) + अव (उपसर्ग)
स्वाहाsvāhā (oblational exclamation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय-प्रयोगः)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes