Mantra 37
Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya lineage)
Devata: Protective deity addressed by epithets (narya/śaṃsya/atharya), functionally Agni/guardian-power in iṣṭi setting
Chandas: Mixed; liturgical anuṣṭubh-like with extended pādas
Samhita Patha (Devanagari)
भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याᳪ सु॒वीरो॑ वी॒रैः सु॒पोष॒: पोषै॑: । नर्य॑ प्र॒जां मे॑ पाहि शᳪस्य॑ प॒शून्मे॑ पा॒ह्यथ॑र्य पि॒तुं मे॑ पाहि
Transliteration
bhū́r bhuváḥ svàḥ suprajā́ḥ prajā́bhiḥ syā́m suvī́ro vīráiḥ supóṣaḥ póṣaiḥ | nárya prajā́m me pāhi śáṃsya paśū́n me pāhy átharya pitúṃ me pāhi ||
Translation
بْهُور، بْهُوَفَهْ، سْوَهْ! لِيَكُنْ لي نسلٌ صالحٌ؛ ومع النسلِ لِيَكُنْ وجودي؛ غنيًّا بالأبطالِ مع الأبطال، غنيًّا بالنماء مع النماء. يا حاميًا رجوليًّا، احفظْ نسلي؛ يا جديرًا بالحمد، احفظْ مواشيَّ؛ يا حارسًا على سُنَنِ أَثَرْفَن، احفظْ طعامي.
Padapatha (Word Analysis)
भूः । भुवः । स्वः । सुप्रजाः । प्रजाभिः । स्याम् । सुवीरः । वीरैः । सुपोषः । पोषैः । नर्य । प्रजाम् । मे । पाहि । शंस्य । पशून् । मे । पाहि । अथर्य । पितुम् । मे । पाहि ।
Word by Word
भूःearth (bhūḥ)
भूः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootभू (अव्यय-प्रातिपदिक ‘भू’)
भुवःmid-region/atmosphere (bhuvaḥ)
भुवः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootभुवस् (प्रातिपदिक)
स्वःheaven (svaḥ)
स्वः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)
सुप्रजाःhaving good offspring
सुप्रजाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-प्रजा (प्रातिपदिक)
प्रजाभिःwith offspring/children
प्रजाभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
स्याम्may I be
स्याम्:
Kartā
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सुवीरःpossessing good heroes/valiant sons
सुवीरः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-वीर (प्रातिपदिक)
वीरैःwith heroes/valiant men
वीरैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
सुपोषःhaving good prosperity/nourishment
सुपोषः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-पोष (प्रातिपदिक)
पोषैःwith prosperities/nourishments
पोषैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपोष (प्रातिपदिक)
नर्यO manly one (epithet of the deity)
नर्य:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootनर्य (प्रातिपदिक; संबोधन)
प्रजाम्offspring/progeny
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पाहिprotect
पाहि:
Kartā
TypeVerb
Rootपा (धातु, ‘रक्षणे’)
शंस्यO praiseworthy one
शंस्य:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootशंस्य (प्रातिपदिक; संबोधन)
पशून्cattle/animals
पशून्:
Karma
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पाहिprotect
पाहि:
Kartā
TypeVerb
Rootपा (धातु)
अथand then/also
अथ:
(discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
अर्यO noble one
अर्य:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootअर्य (प्रातिपदिक; संबोधन)
पितुम्food/nourishment
पितुम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितु (प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पाहिprotect
पाहि:
Kartā
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Entities Mentioned
A
Agni (guardian-power implied)N
Narya (epithet: “manly/protective”)Ś
Śaṃsya (epithet: “worthy of praise”)Ā
Ātharya / Atharvan-like (epithet)T
The Three Worlds (Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes