Mantra 3
Rishi: Śukla-Yajurvedic tradition (anukramaṇī-dependent).
Devata: Agni (Jātavedas) with the Vasus.
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical audit).
Samhita Patha (Devanagari)
ईड्य॒श्चासि॒ वन्द्य॑श्च वाजिन्ना॒शुश्चासि॒ मेध्य॑श्च सप्ते । अ॒ग्निष्ट्वा॑ देवै॒र्वसु॑भिः स॒जोषा॑: प्री॒तं वह्निं॑ वहतु जा॒तवे॑दाः ।
Transliteration
īḍyáś cā́si vándyaś ca vājinn āśúś cā́si médhyaś ca sapté | agníṣ ṭvā deváir vásubhiḥ sajóṣāḥ prītáṃ váhniṃ vahatu jātávedāḥ |
Translation
أنتَ جديرٌ بالإنشاد ومدعوٌّ للعبادة، أيها الظافرُ بالغنيمة؛ أنتَ سريعٌ وصالحٌ للقربان، أيها ذو السبعِ مراتب. فَلْيَحْمِلْ أَغْنِي جَاتَافِيدَاس (Agni Jātavedas)، في وفاقٍ مع الآلهة، مع الفَسُو (Vasus)، الحاملَ المُبْتَهِجَ.
Padapatha (Word Analysis)
ईड्यः॑ । च॒ । अ॒सि॒ । वन्द्यः॑ । च॒ । वा॒जि॒न् । आ॒शुः । च॒ । अ॒सि॒ । मेध्यः॑ । च॒ । स॒प्ते॒ । अ॒ग्निः । त्वा॒ । दे॒वैः । वसु॑भिः । स॒जोषाः॑ । प्री॒तम् । वह्नि॑म् । वहतु । जा॒तवे॑दाः ।
Word by Word
ईड्यःpraiseworthy, to be adored
ईड्यः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootईड्य (√ईड्) / ईड्य-
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
असिyou are
असि:
(अध्याहृत) कर्ता = त्वम्
TypeVerb
Root√अस्
वन्द्यःworthy of praise/salutation
वन्द्यः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootवन्द्य (√वन्द्) / वन्द्य-
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
वाजिन्O vājī (swift/possessing strength or prize)
वाजिन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवाजिन्-
नnot
न:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन
आशुःswift
आशुः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootआशु-
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
असिyou are
असि:
(अध्याहृत) कर्ता = त्वम्
TypeVerb
Root√अस्
मेध्यःfit for sacrifice, pure
मेध्यः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootमेध्य-
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
सप्तेO Saptin/Sapte (name/epithet; ‘sevenfold/with seven’)
सप्ते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसप्ति/सप्त (सप्तन्)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि-
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्)
देवैःwith the gods
देवैः:
सह/साजोष (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootदेव-
वसुभिःwith the Vasus
वसुभिः:
सह/साजोष (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootवसु-
सजोषाःin concord, with one accord/pleasure
सजोषाः:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable (adverbial) / Adjective
Rootसजोषस्/सजोषा (sa-joṣa) अव्ययीभाव-प्राय
प्रीतम्pleased, gratified
प्रीतम्:
कर्म-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootप्रीत (√प्री) / प्रीत-
वह्निम्the bearer/conveyor; Agni as ‘carrier’
वह्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवह्नि-
वहतुlet (him) carry/bring
वहतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह्
जातवेदाःJātavedas (Agni, knower of births/all beings)
जातवेदाः:
कर्तृ (वहतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजातवेदस्-
Entities Mentioned
A
Agni (Jātavedas)V
VasusRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes