Mantra 25
Rishi: Agni-hymn seers (Ṛgvedic provenance; adopted into VS liturgy)
Devata: Agni (Jātavedas) with explicit invitation of Mitra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान् य॑जसि जातवेदः । आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः
Transliteration
samíddho adyá mánuṣo duroṇé devó devā́n yajasi jātávedāḥ | ā́ ca váha mitrám ahaś-cikitvā́n tváṃ dūtáḥ kavír asi prácetāḥ
Translation
مُوقَدٌ اليومَ في دارِ الإنسان، يا Jātavedas؛ فأنتَ إلهٌ تُقَدِّمُ القربانَ للآلهة. وائتِ بمِترا أيضًا إلى هنا، أيها العارفُ بمواسمِ النهار؛ أنتَ الرسولُ، الـkavi (الحكيمُ الشاعر)، ذو الفطنةِ والبصيرة.
Padapatha (Word Analysis)
समि॑द्धः । अ॒द्य । मनु॑षः । दुरो॒णे । दे॒वः । दे॒वान् । य॑जसि । जात-वेदः । आ । च । वह । मित्रम् । अहः-चिकित्वान् । त्वम् । दू॒तः । क॒विः । असि । प्र-चेताः
Word by Word
समिद्धःkindled, well-ignited
समिद्धः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त)
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
मनुषःof the man (of Manu/men)
मनुषः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) → मनुष्य/मनुष (मानव)
दुरोणेin the house, in the dwelling
दुरोणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदुरोण (प्रातिपदिक)
देवःthe god (Agni)
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यजसिyou worship/sacrifice to
यजसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्निनाम)
आhither, towards (here)
आ:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
चand
च:
(सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वहcarry/bring (hither)
वह:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
मित्रम्Mitra
मित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
अहःthe day (Day-god)
अहः:
Karma
TypeNoun
Rootअहन्/अहः (प्रातिपदिक)
चिकित्वान्wise, discerning
चिकित्वान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootचिकित्वस्/चिकित्वत् (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/know’ से)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दूतःmessenger
दूतः:
Kartā
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
कविःseer, poet-sage
कविः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रचेताःthe fore-knowing one, the intelligent
प्रचेताः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
Agni (Jātavedas)M
MitraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes