Shukla Yajur Veda — Adhyaya 27, Mantra 24
Rishi: Vājasaneyin tradition; RV provenance likely (cosmic duals and Dhīṣaṇā diction).
Devata: Vāyu (with niyut teams), Dhīṣaṇā, and the dual Worlds (Rodasi).
Chandas: Jagatī (extended pādas; characteristic of the diction).
Samhita Patha (Devanagari)
रा॒ये नु यं ज॒ज्ञतू॒ रोद॑सी॒मे रा॒ये दे॒वी धि॒षणा॑ धाति दे॒वम् । अध॑ वा॒युं नि॒युत॑: सश्चत॒ स्वा उ॒त श्वे॒तं वसु॑धितिं निरे॒के
Transliteration
rāyé nú yaṃ jajñátū ródasī imé rāyé devī́ dhiṣáṇā dhāti devám | ádha vāyúṃ niyútaḥ saścata svā́ utá śvetáṃ vasudhítiṃ nireké
Translation
لأجلِ الثروةِ حقًّا، ذاك الذي وَلَدَتْه هاتانِ العالَمانِ؛ ولأجلِ الثروةِ تُثَبِّتُ الإلهَ الإلهةُ دهيṣaṇā. ثمّ، يا فِرَقَكَ المقرونةَ بالنِّيرِ، لازِموا فايُو؛ ولازِموا أيضًا «الأبيضَ»، حامِلَ الكنزِ، في السَّيْلِ المنصبِّ الخارج.
Padapatha (Word Analysis)
राये । नु । यम् । जज्ञतुः । रोदसी । इमे । राये । देवी । धिषणा । धाति । देवम् । अध । वायुम् । नियुतः । सश्चत । स्वाः । उत । श्वेतम् । वसुधितिम् । निरेके ।
Word by Word
रा॒येfor wealth
रा॒ये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरायि- (प्रातिपदिक) / रयि-
नुnow/indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जज्ञतुः(they) have generated/begotten
जज्ञतुः:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
इमेthese
इमे:
कर्तृ/विशेषण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रा॒येfor wealth
रा॒ये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरायि- (प्रातिपदिक)
देवीthe goddess
देवी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवी- (प्रातिपदिक)
धिषणाDhīṣaṇā (inspiration/holy intelligence)
धिषणा:
कर्तृ (देवी-धिषणा) / विशेष्य
TypeNoun
Rootधिषणा- (प्रातिपदिक)
धातिplaces/establishes
धाति:
—
TypeVerb
Root√धा (डुधाञ् धारणपोषणयोः)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अधthen/thereupon
अध:
—
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
वायुम्Vāyu (Wind-god)
वायुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवायु- (प्रातिपदिक)
नियुतःthe yoked teams (harnessed steeds)
नियुतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनियुत्- (प्रातिपदिक)
सश्चत(you all) accompany/attach (yourselves)
सश्चत:
—
TypeVerb
Root√सच् (सचँ सङ्गमे)
स्वाःyour own
स्वाः:
कर्तृ (नियुतः) / विशेषण
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व- (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
श्वेतम्white/bright
श्वेतम्:
कर्म (वसुधितिम्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत- (प्रातिपदिक)
वसुधितिम्the wealth-bestowing (one)/abode of wealth
वसुधितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवसुधिति- (प्रातिपदिक)
निरेकेapart, separately, distinctly
निरेके:
अधिकरण/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (adverbial form)
Rootनिर्-√इ (इण् गतौ) / ‘निरेके’ इति क्रियाविशेषणरूपेण
Entities Mentioned
V
VāyuD
DhīṣaṇāR
Rodasi (Dyāvā-Pṛthivī, the Two Worlds)Ś
Śveta (the ‘White one’, treasure-holder)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes