Mantra 39
Rishi: Yājñavalkya-tradition / Adhvaryu corpus
Devata: Ādityas; Araṇya (wilderness); Rudra-domain; Kāma (Desire); and associated classes
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)
श्वि॒त्र आ॑दि॒त्याना॒मुष्ट्रो॒ घृणी॑वान्वार्ध्रीन॒सस्ते म॒त्या अर॑ण्याय सृम॒रो रुरू॑ रौ॒द्रः क्वयि॑: कु॒टरु॑र्दात्यौ॒हस्ते वा॒जिनां॒ कामा॑य पि॒कः
Transliteration
śvitró ādityā́nām uṣṭró ghṛṇī́vān vārdhrīnáste matyā́ áraṇyāya sṛmaró rurū́ raudráḥ kvayíḥ kuṭárur dātyauhásté vājínāṁ kā́māya pikáḥ
Translation
شِڤيترا (Śvitra) للآديتيا (Āditya)؛ والجملُ المتلألئ—وفاردھرينا (Vārdhrīna)؛ وهذه للبشر الفانين؛ وللبرّية/الغابة (Araṇya) سْرِمارا (Sṛmara)؛ ورورو (Ruru)؛ والوحشُ الشبيه برودرا؛ وكْڤايي (Kvayi)؛ وكُتارو (Kuṭaru)؛ وداتْياوها (Dātyauha)؛ وللسريعين (vājin) ذلك؛ وللرغبة (Kāma) طائرُ الوقواق (pika).
Padapatha (Word Analysis)
श्वित्रः । आदित्यानाम् । उष्ट्रः । घृणीवान् । वार्ध्रीनसः । ते । मत्याḥ । अरण्याय । सृमरः । रुरूः । रौद्रः । क्वयिः । कुटरुः । दात्यौहः । ते । वाजिनाम् । कामाय । पिकः
Word by Word
श्वित्रःthe white-spotted one (name/epithet)
श्वित्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्वित्र (प्रातिपदिक)
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
उष्ट्रःcamel
उष्ट्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
घृणीवान्radiant, possessing splendor
घृणीवान्:
Viśeṣaṇa (of उष्ट्रः)
TypeAdjective
Rootघृणीवत् (प्रातिपदिक)
वार्ध्रीनसःVārdhrīṇasa (a proper name/epithet)
वार्ध्रीनसः:
Kartā
TypeNoun
Rootवार्ध्रीनस (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
Sambandha (Genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मत्याःthe Matyas (a people/tribe)
मत्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootमत्य (प्रातिपदिक)
अरण्यायfor the forest / to the wilderness
अरण्याय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
सृमरःSṛmara (a proper name/epithet)
सृमरः:
Kartā
TypeNoun
Rootसृमर (प्रातिपदिक)
रुरूःRuru (a proper name; also a kind of deer)
रुरूः:
Kartā
TypeNoun
Rootरुरु (प्रातिपदिक)
रौद्रःrudra-like, fierce
रौद्रः:
Viśeṣaṇa (of रुरूः/सृमरः)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
क्वयिःKvayi (a proper name/epithet)
क्वयिः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्वयि (प्रातिपदिक)
कुटरुःKuṭaru (a proper name/epithet)
कुटरुः:
Kartā
TypeNoun
Rootकुटरु (प्रातिपदिक)
दात्यौःDātyu (a proper name/epithet)
दात्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootदात्यु (प्रातिपदिक)
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
वाजिनाम्of the racers / of the vigorous ones
वाजिनाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
कामायfor desire / for fulfillment
कामाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
पिकःthe cuckoo (pika)
पिकः:
Kartā
TypeNoun
Rootपिक (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
Ā
ĀdityasA
Araṇya (Wilderness)R
Rudra (Rudra-domain)K
Kāma (Desire)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes