Shukla Yajur Veda — Adhyaya 24, Mantra 25
Rishi: Yājñavalkya (school attribution)
Devata: Ahan (Day); Rātri (Night); Ahorātra-sandhi; Cāturmāsa; Saṃvatsara (Year)
Chandas: Yajus (prose formula)
Samhita Patha (Devanagari)
अह्ने॑ पा॒राव॑ता॒नाल॑भते॒ रात्र्यै॑ सीचा॒पूर॑होरा॒त्रयो॑: स॒न्धिभ्यो॑ ज॒तूर्मासे॑भ्यो दात्यौ॒हान्त्सं॑वत्स॒राय॑ मह॒तः सु॑प॒र्णान्
Transliteration
áhne pārā́vatān ā́labhate rā́tryai sīcāpū́ram ahorātráyoḥ sandhíbhyaś cātūrmā́sebhyo dātyauhā́n saṃvatsarā́ya mahátaḥ supárṇān
Translation
لِلنَّهارِ يُمسِكُ طيورَ «بارافاتا» (Pārāvata)؛ وَلِلَّيلِ «سِيتشابُورا» (Sīcāpūra)؛ وَلِمَفاصِلِ النَّهارِ وَاللَّيلِ قُوَى «تشاتورماسيا» (Cāturmāsya)، أَيْ «داتْيَوها» (Dātyauhā)؛ وَلِلسَّنَةِ طيورًا عِظامًا حَسَنَةَ الأَجْنِحَةِ.
Padapatha (Word Analysis)
अह्ने॑ । पा॒राव॑तान् । आ-ल॑भते । रात्र्यै॑ । सीचा॒पूर॑म् । अहो॑रा॒त्रयो॑ः । स॒न्धिभ्यः॑ । चा॒तूर्मासे॑भ्यः । दात्यौ॒हान् । सं॑वत्स॒राय॑ । मह॒तः । सु॑प॒र्णान्
Word by Word
अह्नेfor the day (Day-deity)
अह्ने:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअहन्
पारावतान्pigeons / doves
पारावतान्:
कर्म
TypeNoun
Rootपारावत
आलभतेhe takes/handles (for offering), he offers
आलभते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (आ-लभ्)
रात्र्यैfor the night (Night-deity)
रात्र्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootरात्रि
सीचापूरहोराात्रयोःof the ‘Sīcā-pūra’ and the ‘Ahōrātra’ (day-and-night)
सीचापूरहोराात्रयोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसीचापूरहोराात्र (द्वन्द्व-समास)
सन्धिभ्यःfrom the junctions / transitions
सन्धिभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootसन्धि
चातुर्मासेभ्यःfrom the Cāturmāsya (four-monthly) periods
चातुर्मासेभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootचातुर्मास
दात्यौहान्त्संवत्सरायfor the ‘Dātyauhānta’ year (a named year/annual cycle)
दात्यौहान्त्संवत्सराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदात्यौहान्त्संवत्सर (समास)
महतःof the great
महतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत्
सुपर्णान्well-winged ones; birds (Suparṇas)
सुपर्णान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुपर्ण
Entities Mentioned
A
Ahan (Day)R
Rātri (Night)A
Ahorātra-sandhi (Junctions of day and night)C
Cāturmāsa (Seasonal powers)S
Saṃvatsara (Year)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes