Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 24, Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Vājasaneyin transmission; specific ṛṣi ascription not explicit in the mantra itself)
Devata: Pitaraḥ (the Fathers), with sub-classes: Somavat, Barhiṣad, Agniṣvātta; and the Traiyambaka group as named
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (yajus; not a fixed ṛgvedic metre)

धू॒म्रा ब॒भ्रुनी॑काशाः पितॄ॒णाᳪ सोम॑वतां ब॒भ्रवो॑ धू॒म्रनी॑काशाः पितॄ॒णां ब॑र्हि॒षदां॑ कृ॒ष्णा ब॒भ्रुनी॑काशाः पितॄ॒णाम॑ग्निष्वा॒त्तानां॑ कृ॒ष्णाः पृष॑न्तस्त्रैयम्ब॒काः

dhū́mrā babhrú-nīkāśāḥ pitṝ̄ṇā́m sómavatāṃ babhrávo dhū́mra-nīkāśāḥ pitṝ̄ṇā́m barhiṣádāṃ kṛ́ṣṇā babhrú-nīkāśāḥ pitṝ̄ṇā́m agniṣvāttā́nāṃ kṛ́ṣṇāḥ pṛ́ṣantaḥ traiyambakā́ḥ

دُخَانِيُّو اللَّوْنِ، ذَوُو لَمَعَانٍ أَسْمَرَ مُحْمَرّ، هُمُ الآبَاءُ (Pitṛ) ذَوُو السُّومَا؛ سُمْرٌ، ذَوُو لَمَعَانٍ كالدُّخَان، هُمُ الآبَاءُ الجَالِسُونَ عَلَى البَرْهِص (Barhiṣ)؛ سُودٌ، ذَوُو لَمَعَانٍ أَسْمَرَ، هُمُ الآبَاءُ، الأَغْنِصْوَاتَّا (Agniṣvātta)؛ سُودٌ مُرَقَّطُونَ، هُمُ التْرَيَمْبَكَة (Traiyambaka).

धू॒म्राः । ब॒भ्रु-नी॑काशाः । पितॄ॒णाम् । सोम॑-वताम् । ब॒भ्रवः॑ । धू॒म्र-नी॑काशाः । पितॄ॒णाम् । ब॒र्हि॒षदाम्॑ । कृ॒ष्णाः । ब॒भ्रु-नी॑काशाः । पितॄ॒णाम् । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्ता॒नाम् । कृ॒ष्णाः । पृष॑न्तः । त्रै॒य॒म्ब॒काः ।

धूम्राःsmoke-coloured, grey
धूम्राः:
विशेषणम् (कर्तृ/विषय-समूहस्य)
TypeAdjective
Rootधूम्र (प्रातिपदिक)
बभ्रुनीकाशाःhaving a brownish appearance
बभ्रुनीकाशाः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootबभ्रु-नीकाश (समास-प्रातिपदिक)
पितॄणाम्of the Fathers (Pitṛs)
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
सोमवताम्who have Soma / Soma-offering
सोमवताम्:
विशेषणम् (पितॄणाम्)
TypeAdjective
Rootसोमवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्यय)
बभ्रवःbrown
बभ्रवः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
धूम्रनीकाशाःhaving a smoky appearance
धूम्रनीकाशाः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootधूम्र-नीकाश (समास-प्रातिपदिक)
पितॄणाम्of the Fathers
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
बर्हिषदाम्who sit on the sacred grass (barhis)
बर्हिषदाम्:
विशेषणम् (पितॄणाम्)
TypeNoun/Adjective
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक; बर्हिस्+सद्)
कृष्णाःblack, dark
कृष्णाः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
बभ्रुनीकाशाःhaving a brownish appearance
बभ्रुनीकाशाः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootबभ्रु-नीकाश (समास-प्रातिपदिक)
पितॄणाम्of the Fathers
पितॄणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
अग्निष्वात्तानाम्of the Agniṣvāttas (those ‘tasted/consumed by Agni’)
अग्निष्वात्तानाम्:
विशेषणम् (पितॄणाम्)
TypeNoun/Adjective
Rootअग्निष्वात्त (प्रातिपदिक; समास: अग्नि+स्वात्त)
कृष्णाःblack, dark
कृष्णाः:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
पृषन्तःspeckled, dappled
पृषन्तः:
विशेषणम्
TypeAdjective/Noun
Rootपृषत् (प्रातिपदिक)
त्रैयम्बकाःthe three-eyed ones / belonging to Tryambaka
त्रैयम्बकाः:
विशेषणम्/सम्बोधन-समूहः (विषय-समूहस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootत्रैयम्बक (प्रातिपदिक)
P
Pitaraḥ (Fathers)
S
Somavat Pitaraḥ
B
Barhiṣad Pitaraḥ
A
Agniṣvātta Pitaraḥ
T
Traiyambakāḥ