Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Vāyu and Agni (with ancillary bandhu-entities: goat, nyagrodha, śalmali, camasa).
Chandas: Not securely determinable; mixed liturgical prose-verse.

वा॒युष्ट्वा॑ पच॒तैर॑व॒त्वसि॑तग्रीव॒श्छागै॑र्न्य॒ग्रोध॑श्चम॒सैः श॑ल्म॒लिर्वृद्ध्या॑ । ए॒ष स्य रा॒थ्यो वृषा॑ प॒ड्भिश्च॒तुर्भि॒रेद॑गन्ब्र॒ह्मा कृ॑ष्णश्च नोऽवतु॒ नमो॒ऽग्नये॑

vāyúṣ ṭvā pacatáir avatv ásitagrīváś chāgáir nyagródhaś camasáiḥ śálmalir vṛ́ddhyā | eṣá syá rāthyó vṛ́ṣā paḍbhíś catúrbhir íd agan bráhmā kṛ́ṣṇaś ca no 'vatu námo 'gnáye

ليحمِكَ ڤايو (Vāyu) بأدوات الطبخ؛ وليحمِكَ ذو العنق الأسود (التيس) مع الماعز؛ وليحمِكَ نياگروذها (Nyagrodha) مع الكؤوس؛ ولتحمِكَ شالملي (Śalmali) بالزيادة. هذا الثورُ العَرَبيُّ قد مضى بأربع قوائم؛ فليحمِنا أيضًا البراهمنُ الأسود. نَمَسْ لأغني (Agni).

वायुः । त्वा । पचता । इरवत् । असित-ग्रीवः । छागैः । न्यग्रोधः । चमसैः । शल्मलिः । वृद्ध्या । एषः । स्यः । राथ्यः । वृषा । पड्भिः । चतुर्भिः । इत् । अगन् । ब्रह्मा । कृष्णः । च । नः । अवतु । नमः । अग्नये ।

वायुःVāyu (Wind-god)
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पचतैःwith the cookers/with those who cook
पचतैः:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootपचत् (पच्-धातोः शतृ/वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक)
अवत्may (he) protect
अवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे)
असितग्रीवःthe black-necked one
असितग्रीवः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअसित-ग्रीव (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)
छागैःwith goats
छागैः:
करण
TypeNoun
Rootछाग (प्रातिपदिक)
न्यग्रोधःthe nyagrodha (banyan)
न्यग्रोधः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootन्यग्रोध (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
चमसैःwith cups/ladles (chamasa-vessels)
चमसैः:
करण
TypeNoun
Rootचमस (प्रातिपदिक)
शल्मलिःthe śalmali tree (silk-cotton tree)
शल्मलिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशल्मलि (प्रातिपदिक)
वृद्ध्याwith increase/growth
वृद्ध्या:
करण
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
स्यःhe/that (Vedic: syáḥ)
स्यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootस (सर्वनाम; वैदिक-रूप)
राथ्यःpertaining to the chariot/charioteer
राथ्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootराथ्य (प्रातिपदिक; रथ-सम्बन्धी)
वृषाthe bull (vigorous one)
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
पड्भिःwith six
पड्भिः:
करण
TypeNumeral
Rootषष् (संख्या-प्रातिपदिक; वैदिक रूप: पड्)
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
करण
TypeNumeral
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
एदगन्they went/they came
एदगन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (गत्यर्थे) + अ-आगम (वैदिक लुङ्-रूप)
ब्रह्माBrahmā / the Brahman-priest
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
कृष्णःthe black one / Kṛṣṇa
कृष्णः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
नःof us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अवत्may (he) protect
अवत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (रक्षणे)
नमःobeisance
नमः:
कर्म
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अग्नयेto Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
V
Vāyu
A
Agni
B
Brahmā (kṛṣṇa)
A
Ancillary bandhus (Chāga/goat, Nyagrodha, Śalmali, Camasa)