Mantra 7
Rishi: RV-derived dual-address formula adapted into Yajus usage
Devata: Soma and Surā (dual), with yoni as operative locus
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like (RV cadence), adapted for ritual prose-use
Samhita Patha (Devanagari)
नाना॒ हि वां॑ दे॒वहि॑त॒ᳪ सद॑स्कृ॒तं मा सᳪ सृ॑क्षाथां पर॒मे व्यो॑मन् । सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒ष मा मा॑ हिᳪसी॒: स्वां योनि॑मावि॒शन्ती॑
Transliteration
nānā́ hí vāṃ deváhitaṃ sádaḥkṛtaṃ mā sáṃ sṛkṣāthāṃ paramé vyòman | surā́ tvám asi śuṣmíṇī sóma eṣá mā mā hiṃsīḥ svā́ṃ yónim āviśántī ||
Translation
إنّ ما عُيِّن لكما من قِبَل الآلهة، المُهَيَّأ للسَّدَس (Sadas)، منفصلٌ حقًّا؛ فلا تَمتزجا في السماء الأقصى. أنتِ سُرَا (Surā)، أيتها القويةُ المفعول؛ وهذا سُوما (Soma). لا تُؤذيني وأنتِ تدخلين رَحِمَكِ/مَوْضِعَكِ (yoni) الخاص.
Padapatha (Word Analysis)
नाना॑ । हि । वाम् । दे॒व-हि॑तम् । सदः॑-कृ॒तम् । मा । सम् । सृ॑क्षाथाम् । पर॒मे । व्यो॑मन् । सुरा॑ । त्वम् । असि । शु॒ष्मिणी॑ । सोम॑ । ए॒षः । मा । मा॑ । हि॒ᳪसीः । स्वाम् । योनिम् । आ॒-वि॒शन्ती॑ ।
Word by Word
नानाvariously, in many ways
नाना:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
देवहितम्beneficial to the gods
देवहितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेव-हित (प्रातिपदिक; ‘देवेषु हितम्’)
सदस्कृतम्made/arranged for the assembly (sadas)
सदस्कृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसदस्-कृत (कृदन्त; √कृ ‘to make/do’ + सदस्)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
सृक्षाथाम्(you two) should not let loose / should not mix/bring together
सृक्षाथाम्:
Kartā
TypeVerb
Root√सृज् (सृजति) / वैदिक रूप ‘सृक्ष-’
परमेin the highest
परमे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
व्योमन्in the sky/heaven
व्योमन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
सुराSura (spirit/liquor)
सुरा:
Kartā
TypeNoun
Rootसुरा (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
असिare
असि:
—
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
शुष्मिणीpowerful, vigorous
शुष्मिणी:
Kartā
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) → शुष्मिणी (स्त्री)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
एषःthis
एषः:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootमा (अस्मद्—एन्क्लिटिक)
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootमा (अस्मद्—एन्क्लिटिक)
हिंसीःdo not injure
हिंसीः:
Kartā
TypeVerb
Root√हिंस् (हिंसति)
स्वाम्one’s own
स्वाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
योनिम्womb, source, abode
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
आविशन्तीentering
आविशन्ती:
Kartā
TypeParticiple
Rootआ-√विश् (विशति) → आविशन्ती (वर्तमान कृदन्त)
Entities Mentioned
S
SomaS
SurāS
Sadas (as sacred space)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes