Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 48

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission); specific ṛṣi ascription not explicit in the provided excerpt.
Devata: Agni (as installer of prajā and sustenance); implicitly Prajāpati through prajánana semantics.
Chandas: Mixed/prose-like yajus with embedded metrical cadence; to be metrically tagged after pada-count verification.

इ॒दᳪ ह॒विः प्र॒जन॑नं मे अस्तु॒ दश॑वीर॒ᳪ सर्व॑गणᳪ स्व॒स्तये॑ । आ॒त्म॒सनि॑ प्रजा॒सनि॑ पशु॒सनि॑ लोक॒सन्य॑भय॒सनि॑ । अ॒ग्निः प्र॒जां ब॑हु॒लां मे॑ करो॒त्वन्नं॒ पयो॒ रेतो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त

idáṃ havíḥ prajánanaṃ me astu daśavīráṃ sárvagaṇaṃ svastáye | ātmásani prajā́sani paśúsani lokásany abháyasani | agníḥ prajā́ṃ bahulā́ṃ me karotv ánnaṃ páyo réto asmā́su dhatta

لِيَكُنْ هٰذَا القُرْبَانُ (هَفِس) لِي سَبَبًا لِإِنْجَابِ الذُّرِّيَّةِ—غَنِيًّا بِأَبْنَاءٍ أَشِدَّاءَ، مُكْتَمِلًا بِجَمِيعِ جَمَاعَاتِهِ، لِلسَّلَامَةِ؛ نَيْلَ الذَّاتِ، وَنَيْلَ الذُّرِّيَّةِ، وَنَيْلَ المَاشِيَةِ، وَنَيْلَ العَالَمِ، وَنَيْلَ عَدَمِ الخَوْفِ. لِيَجْعَلْ أَغْنِي لِي ذُرِّيَّةً كَثِيرَةً؛ وَلْيَضَعْ فِينَا الطَّعَامَ وَاللَّبَنَ وَالبَذْرَ (رِيتَس).

इदम् । हविः । प्र-जननम् । मे । अस्तु । दश-वीरम् । सर्व-गणम् । स्वस्तये । आत्म-सनिः । प्रजा-सनिः । पशु-सनिः । लोक-सनिः । अभय-सनिः । अग्निः । प्रजाम् । बहुलाम् । मे । करोतु । अन्नम् । पयः । रेतः । अस्मासु । धत्त

इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
प्रजननम्procreation; begetting
प्रजननम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्र-जनन (प्रातिपदिक)
मेfor me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुmay it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दशवीरम्having ten heroes/sons
दशवीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदश-वीर (प्रातिपदिक)
सर्वगणम्with all groups/retinues
सर्वगणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व-गण (प्रातिपदिक)
स्वस्तयेfor welfare
स्वस्तये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)
आत्मसनिself-gain; gain of oneself
आत्मसनि:
Kartā
TypeNoun
Rootआत्मन्-सनि (प्रातिपदिक; सनि = ‘प्राप्ति/लाभ’)
प्रजासनिgain of offspring
प्रजासनि:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रजा-सनि (प्रातिपदिक)
पशुसनिgain of cattle
पशुसनि:
Kartā
TypeNoun
Rootपशु-सनि (प्रातिपदिक)
लोकसनिgain of world(s)/realm
लोकसनि:
Kartā
TypeNoun
Rootलोक-सनि (प्रातिपदिक)
अभयसनिgain of fearlessness
अभयसनि:
Kartā
TypeNoun
Rootअभय-सनि (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रजाम्offspring
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
बहुलाम्abundant
बहुलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
मेfor me / my
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
करोतुmay (he) make
करोतु:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
पयःmilk
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
रेतःseed; semen
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
अस्मासुin us
अस्मासु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धत्तplace; bestow (you all)
धत्त:
TypeVerb
Rootधा (धातु)
A
Agni
P
Prajāpati (implicit)