Mantra 67
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Agni (as Veda/Vāc-totality)
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh-mix (pentadic/triadic formulaic; metrical confirmation needed)
Samhita Patha (Devanagari)
ऋचो॒ नामा॑स्मि॒ यजू॑ ᳪषि॒ नामा॑स्मि॒ सामा॑नि॒ नामा॑स्मि । ये अ॒ग्नय॒: पाञ्च॑जन्या अ॒स्यां पृ॑थि॒व्यामधि॑ । तेषा॑मसि॒ त्वमु॑त्त॒मः प्र नो॑ जी॒वात॑वे सुव
Transliteration
ŕ̥co nā́māsmi yájūṃṣi nā́māsmi sā́māni nā́māsmi | yé agnáyaḥ pā́ñcajanyā asyā́ṃ pr̥thivyā́m ádhi | téṣām asi tvám uttamáḥ prá no jīvā́tave suva ||
Translation
بالاسمِ أنا أَبياتُ الرِّتش (Ṛc)؛ وبالاسمِ أنا صِيَغُ اليَجُس (Yajus)؛ وبالاسمِ أنا أَنْشادُ السّامان (Sāman). ومن بين النيرانِ الخمسِ الأجناسِ القائمةِ على هذه الأرض، أنتَ الأسمى؛ فادفعْنا قُدُماً إلى الحياة.
Padapatha (Word Analysis)
ऋचः । नाम । अस्मि । यजूंषि । नाम । अस्मि । सामानि । नाम । अस्मि । ये । अग्नयः । पाञ्चजन्याः । अस्याम् । पृथिव्याम् । अधि । तेषाम् । असि । त्वम् । उत्तमः । प्र । नः । जीवातवे । सुव
Word by Word
ऋचः(the) Ṛc-verses
ऋचः:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक: ऋच्/ऋच्-)
नामby name; as
नाम:
Karma (उपपद-सम्बन्धः: ‘as/by name’)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā (अहं)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यजूंषिYajus-formulas
यजूंषि:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
नामby name; as
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā
TypeVerb
Rootअस्
सामानिSāman-chants
सामानि:
Karma (नाम-रूपेण निर्दिष्टम्)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
नामby name; as
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन्
अस्मिI am
अस्मि:
Kartā
TypeVerb
Rootअस्
येwho; which
ये:
Kartā (अग्नयः इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नयःfires; Agnis
अग्नयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पाञ्चजन्याःbelonging to the five peoples
पाञ्चजन्याः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootपाञ्चजन्य (प्रातिपदिक; पञ्च-जन-सम्बन्धी)
अस्याम्in this
अस्याम्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अधिupon; over; in
अधि:
Adhikaraṇa (सप्तमी-सम्बन्धे ‘upon/in’)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्तमःthe highest; best
उत्तमः:
Kartā (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक; तमप्-प्रत्ययान्त)
प्रforth; forward (intensifier)
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us; to us
नः:
Sampradāna (हितार्थे: ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जीवातवेfor (our) living; for life
जीवातवे:
Sampradāna/Prayojana (उद्देश्य: ‘for living’)
TypeNoun
Rootजीवातु (प्रातिपदिक; ‘जीवन’/‘जीवित’ अर्थे दातु/तुमर्थ-रूपम्)
सुवimpel; set in motion; quicken
सुव:
Kartā (आह्वान: ‘you impel’)
TypeVerb
Rootसु (धातु: ‘प्रेरणे/सवने’), लोट्-रूपम् (वैदिक)
Entities Mentioned
A
AgniV
Vāc / Trayī Vidyā (Ṛc–Yajus–Sāman)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes