Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 49

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (Agnicayana corpus)
Devata: Agni (with Aditi-bandhu)
Chandas: Ritual yajus with triṣṭubh-like cadence

इ॒मᳪ सा॑ह॒स्रᳪ श॒तधा॑र॒मुत्सं॑ व्य॒च्यमा॑नᳪ सरि॒रस्य॒ मध्ये॑ । घृ॒तं दुहा॑ना॒मदि॑तिं॒ जना॒याग्ने॒ मा हि॑ᳪसीः पर॒मे व्यो॑मन् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒न्वो नि षी॑द । ग॒व॒यं ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु

imáṁ sā̱hasáraṁ śa̱tadhā́ram útsaṁ vya̱cyámānaṁ sa̱rírasya mádhye | ghṛ̱táṁ dúhānām áditiṁ ja̱nā́yāgne mā́ hiṁsīḥ paṟamé vyòman | ga̱vayám āra̱ṇyám ánu te diśāmi téna cinvā̱nas ta̱nvò ní ṣīda | ga̱vayáṁ te śúg gṛcchatu yáṁ dvi̱ṣmás táṁ te śúg gṛcchatu ||

لا تُؤْذِ هذا النبعَ الألفيَّ، ذا المئةِ مجرى، وهو ينتشر في وسطِ الجسد؛ أديتي للناس، الحالبَةَ للسمنِ المصفّى (غِهي). يا أغني، لا تُؤْذِ (هذا) في السماءِ العليا. أُسندُ إليكَ الغَوايا البرّيَّ من الغابة؛ وبه، ونحن نبنيكَ، اجلسْ في أبدانِنا. لِيَحْمِلِ الغَوايا حَرَّهُ (شُك) إلى من نُبغِض؛ لِيَحْمِلْ حَرَّهُ (شُك) إليه.

इ॒मम् । सा॒ह॒स्रम् । श॒तधा॑रम् । उत्स॑म् । वि॒अ॒च्यमा॑नम् । स॒रि॒रस्य॑ । मध्ये॑ । घृ॒तम् । दुहा॑नाम् । अदि॑तिम् । जना॒य । अ॒ग्ने॒ । मा । हि॒ᳪसीः । पर॒मे । व्यो॑मन् । ग॒व॒यम् । आ॒र॒ण्यम् । अनु॑ । ते॒ । दि॒शा॒मि॒ । तेन॑ । चि॒न्वा॒नः । त॒न्वः॑ । नि । षी॑द । ग॒व॒यम् । ते॒ । शुक् । गृ॒च्छ॒तु॒ । यम् । द्वि॒ष्मः । तम् । ते॒ । शुक् । गृ॒च्छ॒तु॒

इमम्this (one/it)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम्
साहस्रम्thousandfold / of a thousand
साहस्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसाहस्र (सहस्र)
शतधारम्having a hundred streams
शतधारम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशत-धार
उत्सम्spring, fountain
उत्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउत्स
व्यच्यमानम्spreading out, expanding
व्यच्यमानम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootव्यच् (वि+अच्)
शरीरस्यof the body
शरीरस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशरीर
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकारण
TypeNoun
Rootमध्य
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत
दुहानाम्milking, yielding
दुहानाम्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Rootदुह्
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअदिति
जनायfor the people
जनाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजन
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
माdo not
मा:
TypeParticle
Rootमा
हिंसीःharm (you)
हिंसीः:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिंस्
परमेin the highest
परमे:
अधिकारण
TypeAdjective
Rootपरम
व्योमन्in the sky/heaven
व्योमन्:
अधिकारण
TypeNoun
Rootव्योमन्
गवयम्gavaya (wild ox)
गवयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगवय
आरण्यम्wild, of the forest
आरण्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआरण्य
अनुafter, along
अनु:
TypePreverb/Indeclinable
Rootअनु
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वम्
दिशामिI assign/point out
दिशामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootदिश्
तेनwith that / by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद्
चिन्वानःgathering, collecting
चिन्वानः:
कर्ता
TypeParticiple
Rootचि (चिनोति)
तन्वःof the body/self
तन्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootतनू
निdown, in
नि:
TypePreverb/Indeclinable
Rootनि
षीदsit down
षीद:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद्
गवयम्the gavaya
गवयम्:
कर्ता
TypeNoun
Rootगवय
तेyour / of you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वम्
शुक्heat, burning force
शुक्:
कर्ता
TypeNoun
Rootशुच्/शुक् (दाह/तेजस्)
ऋच्छतुmay it go/come
ऋच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋ (ऋच्छति)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्
द्विष्मःwe hate
द्विष्मः:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्विष्
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वम्
शुक्burning force
शुक्:
कर्ता
TypeNoun
Rootशुच्/शुक् (दाह/तेजस्)
ऋच्छतुmay it go/come
ऋच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋ (ऋच्छति)
A
Agni
A
Aditi