Mantra 20
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Dūrvā (as auspicious vegetal power)
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (but transmitted as yajus-formula with accent)
Samhita Patha (Devanagari)
काण्डा॑त्काण्डात्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षः परुष॒स्परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च
Transliteration
kā́ṇḍāt kā́ṇḍāt praróhantī páruṣaḥ paruṣáspari | evā́ no dū́rve prá tanu sahásreṇa śaténa ca
Translation
من ساقٍ إلى ساقٍ تنبتين، ومن عقدةٍ إلى عقدةٍ تمتدّين. هكذا، يا «دورفا»، انبسطي لنا بألفٍ، بل بمئةٍ (من الفروع).
Padapatha (Word Analysis)
काण्डा॑त् । काण्डा॑त् । प्र॒-रोह॑न्ती । परु॑षः । परु॒ष॒स्परि॑ । ए॒वा । नः॒ । दू॒र्वे॒ । प्र । त॒नु॒ । स॒हस्रे॑ण । श॒तेन॑ । च॒
Word by Word
काण्डात्from a stalk/joint
काण्डात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootकाण्ड (प्रातिपदिक)
काण्डात्from a stalk/joint
काण्डात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootकाण्ड (प्रातिपदिक)
प्ररोहन्तीsprouting forth / growing up
प्ररोहन्ती:
Kartā
TypeVerb (present participle)
Root√रुह् (रुहँ बीजजन्मनि) + प्र
परुषःa knotty/rough one (stalk)
परुषः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपरुष (प्रातिपदिक)
परुषस्परिaround the knot/rough part
परुषस्परि:
Adhikaraṇa
TypeCompound + Indeclinable
Rootपरुष (प्रातिपदिक) + परि (उपसर्ग/अव्यय)
एवाthus, in just this way
एवा:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
नःfor us / of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
दूर्वेO Dūrvā grass
दूर्वे:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootदूर्वा (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
तनुspread (you)
तनु:
Karma
TypeVerb
Root√तन् (तनुँ विस्तारे) + (लोट्)
सहस्रेणwith a thousand
सहस्रेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
शतेनwith a hundred
शतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Entities Mentioned
D
DūrvāRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary