Shukla Yajur Veda — Adhyaya 10, Mantra 13
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Diś (North) with Anuṣṭubh/Vairāja as protective powers
Chandas: Yajus formula with embedded chandas designation (Anuṣṭubh named)
Samhita Patha (Devanagari)
उदी॑ची॒मा रो॑हानु॒ष्टुप् त्वा॑ऽवतु वैरा॒जᳪ सामै॑कवि॒ᳪश स्तोम॑ः श॒रदृ॒तुः फलं॒ द्रवि॑णम्
Transliteration
udīcīmā́ róhānuṣṭúb tvā’vatu vairājáṃ sā́maikaviṃśá stómaḥ śarád-ṛtúḥ phálaṃ dráviṇam
Translation
اصعدْ نحوَ الجهةِ الشماليّة؛ لتَحْمِكَ «أَنُشْتُبْه» (Anuṣṭubh)؛ وليكن لك «سَامَن» «فَيْرَاجَا» (Vairāja Sāman)؛ وليكن «إِكَوِمْشَا» (Ekaviṃśa) هو «السْتُومَا» (Stoma)؛ وليكن موسمُك الخريف؛ ولتكن الثمرةُ هي الثروة (draviṇa).
Padapatha (Word Analysis)
उदी॑ची॒म् । आ । रो॑ह । अ॒नु॒ष्टुप् । त्वा॑ । अ॒व॒तु॒ । वै॒रा॒जम् । साम॑ । ए॒क॒वि॒ᳪशः । स्तोमः॑ । श॒रद् । ऋ॒तुः । फल॑म् । द्रवि॑णम्
Word by Word
उदीचीम्the northern (direction/region)
उदीचीम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootउदीची (प्रातिपदिक; उद् + अञ्च् → उदीच्, दिक्शब्दः)
आtowards; up to
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रोहascend; mount
रोह:
—
TypeVerb
Rootरुह् (धातु) / रोह (आज्ञार्थे, लोट्)
अनुष्टुप्the Anuṣṭubh metre
अनुष्टुप्:
कर्तृ (स्तुत्युपाधि/विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootअनुष्टुभ् (छन्दः-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवतुmay (it/he) protect
अवतु:
—
TypeVerb
Rootअव् (धातु) / अवतु (लोट्)
वैराजम्belonging to Virāj; Vairāja
वैराजम्:
विशेषण (साम्नः)
TypeAdjective
Rootवैराज (प्रातिपदिक; विराज्-सम्बद्ध)
सामSāman-chant
साम:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
एकविंशःtwenty-first / consisting of twenty-one
एकविंशः:
विशेषण (स्तोमस्य)
TypeAdjective
Rootएकविंश (संख्याप्रातिपदिक)
स्तोमःstoma; hymn-form (stotra arrangement)
स्तोमः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
शरदृतुःthe autumn season
शरदृतुः:
कर्तृ/विशेष्य (ऋतुनिर्देशः)
TypeNoun
Rootशरद् + ऋतु (समास; प्रातिपदिक)
फलम्fruit; result
फलम्:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth; property
द्रविणम्:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
D
Diś (Udīcī / North)A
Anuṣṭubh (Chandas)V
Vairāja SāmanE
Ekaviṃśa StomaŚ
Śarad-ṛtu (Autumn)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes