Mantra 9

Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda transmission attribution; specific ṛṣi assignment for this short yajuṣ is not uniformly fixed in ancillary lists).

Devata: Viṣṇu (with apotropaic reference against Rākṣas; secondary bandhu to Vāyu and the fivefold cosmos).

Chandas: Yajuṣ (prose sacrificial formula; not metrical in the strict ṛc sense).

Samhita Patha (Devanagari)

विष्णु॑स्त्वा क्रमता॒मुरु॒ वाता॒याप॑हतᳪ रक्षो॒ यच्छ॑न्तां॒ पञ्च॑

Transliteration

víṣṇus tvā kramatām urú vātā́yā́pahatáṃ rákṣo yácchantāṃ páñca

Translation

ليخطُ بك فيشنو قُدُمًا—واسعًا للريح؛ ولْتُضرَبِ الرّاكشاس وتُبعَد؛ ولْيَكُفَّهم «الخمسة» ويَحبِسوهم.

Padapatha (Word Analysis)

विष्णुः । त्वा । क्रमताम् । उरु । वाताय । अपहतम् । रक्षः । यच्छन्ताम् । पञ्च ।

Word by Word

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/deity-name)
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (thee)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रमताम्: let (him) stride / step
• क्रमताम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: क्रम् (धातु)

• उरु: widely, far
• उरु: (क्रिया-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: उरु (प्रातिपदिक)

• वाताय: for the wind
• वाताय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• अपहतम्: driven away, repelled
• अपहतम्: (क्रिया-विशेषणम्)
• Type: Participle (past passive)
• Root: अप-हन् (धातु) / अपहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• रक्षः: the demon/evil spirit (rakṣas)
• रक्षः: कर्म
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• यच्छन्ताम्: let them restrain / hold back
• यच्छन्ताम्: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) [यच्छ-आदेशः]

• पञ्च: five
• पञ्च: (विशेषणम्/संख्या-निर्देशः)
• Type: Numeral
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)

Entities Mentioned

• Viṣṇu
• Vāyu (Wind)
• The Five (pañca)
• Rākṣas (as adversarial beings)