Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 48

पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम्

Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva

प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

prārthitaṃ me prayacchaṃtu śivayoreva śāsanāt | athānaṃtaśca sūkṣmaśca śivaścāpyekanetrakaḥ

وبأمر الزوج الإلهي (شِيفا وشِيفَا) نفسه، فليمنحاني ما قد سألته. ثم إن تلك الحقيقة العظمى هي أنَنْتَ—اللامتناهي؛ وهي أيضًا سوكشما—اللَّطيف الدقيق؛ وهي شِيفا ذاته، ربُّ العين الواحدة.

प्रार्थितम्requested (thing)
प्रार्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र + अर्थ् (अर्थ्/अर्थयति) धातु; प्रार्थित (कृदन्त)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/प्रथमा एकवचन (Acc./Nom. Sg.)—contextually ‘(that which is) requested’
मेmy / of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी एकवचन (Gen. Sg.)
प्रयच्छन्तुlet them grant
प्रयच्छन्तु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (यच्छति) धातु
Formलोट्-लकार (Imperative); प्रथमपुरुष; बहुवचन; परस्मैपद
शिवयोःof the two Śivas
शिवयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी द्विवचन (Gen./Loc. Dual)
एवindeed, only
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
शासनात्from the command
शासनात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootशासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (Abl. Sg.)
अथthen
अथ:
Anvaya-sūcaka (अन्वयसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
अनन्तःAnanta
अनन्तः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. Sg.)
and
:
Anvaya-sūcaka (अन्वयसूचक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
सूक्ष्मःSūkṣma
सूक्ष्मः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. Sg.)
and
:
Anvaya-sūcaka (अन्वयसूचक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
शिवःŚiva (named)
शिवः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. Sg.)
and
:
Anvaya-sūcaka (अन्वयसूचक)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
अपिalso
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)
एकनेत्रकःEkanetraka (one-eyed)
एकनेत्रकः:
Karta (कर्ता/प्रथमा)
TypeNoun
Rootएक + नेत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. Sg.); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (ekaṃ netraṃ yasya / eka-netraka)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Nīlakaṇṭha

Mantra: प्रार्थितं मे प्रयच्छंतु शिवयोरेव शासनात् । अथानंतश्च सूक्ष्मश्च शिवश्चाप्येकनेत्रकः

Type: stotra

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

S
Shiva
P
Parvati

FAQs

It affirms Śiva as Pati (the Supreme Lord): infinite (Ananta) and subtle (Sūkṣma), and teaches that divine grace flows by the ordinance of Śiva-Śakti, aligning the seeker’s request with the Lord’s will.

Calling Śiva “subtle” points to His formless, all-pervading reality (Nirguṇa), while “Ekanetraka” evokes a Saguna form for meditation; Linga-worship bridges both—worshipping the sign (Liṅga) while realizing the subtle, infinite Śiva it reveals.

A practical takeaway is to pray for grace under the guidance of Śiva-Śakti and meditate on Śiva as Ananta and Sūkṣma—supporting japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with steady inner contemplation.