Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 8

साधक-दीक्षा तथा मन्त्रसाधन

Puraścaraṇa and the Discipline of the Mantra-Sādhaka

तच्छ्रुत्वा गुरुसंदेशं क्रमशो मंत्रसाधकः । पुरतो विनियोगस्य मन्त्रसाधनमाचरेत्

tacchrutvā gurusaṃdeśaṃ kramaśo maṃtrasādhakaḥ | purato viniyogasya mantrasādhanamācaret

فإذا سمع السالكُ رسالةَ الغورو، فعليه أن يباشر سَادَنا المانترا على التدرّج خطوةً خطوة، مبتدئًا أولًا بالـ«وِنييوغا»؛ أي بالتطبيق الطقسيّ الصحيح الذي يسبقها.

tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
FormKṛdanta: Gerund/Absolutive (क्त्वान्त), 'having heard' (श्रु + क्त्वा)
guru-saṃdeśamthe guru’s instruction
guru-saṃdeśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक) + saṃdeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: 'message/instruction of the guru' (षष्ठी-तत्पुरुष)
kramaśaḥstep by step
kramaśaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkramaśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण): 'in order/gradually'
mantra-sādhakaḥthe mantra-practitioner
mantra-sādhakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक) + sādhaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: 'practitioner of mantra'
purataḥfirst/beforehand
purataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpuratas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb: 'in front/first/beforehand'
viniyogasyaof the viniyoga (application/assignment)
viniyogasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviniyoga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
mantra-sādhanammantra-practice
mantra-sādhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक) + sādhana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); Tatpuruṣa: 'practice/means of mantra'
ācaretshould perform/practise
ācaret:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-car (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It teaches that mantra is not merely repetition; it becomes spiritually effective when received from a guru and practiced in the right order, aligning the seeker (paśu) toward Shiva (Pati) through disciplined sādhanā.

In Saguna Shiva worship—often centered on the Linga—mantra-japa and pūjā are performed with clear intention and procedure; this verse emphasizes beginning with viniyoga so the worship is properly oriented to Shiva and bears fruit.

It suggests structured mantra-sādhanā under a guru’s guidance, starting with viniyoga (stating the mantra’s purpose, deity, and application) and then proceeding step-by-step into japa and contemplative practice.