Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 54

शिवसंस्कार-दीक्षानिरूपणम् (Śivasaṃskāra and the Typology of Dīkṣā)

समर्प्य सोदकं तस्मै नित्यं तद्वशगो भवेत् । यदा शिवाय स्वात्मानं दत्तवान् देशिकात्मने

samarpya sodakaṃ tasmai nityaṃ tadvaśago bhavet | yadā śivāya svātmānaṃ dattavān deśikātmane

بعد أن يقدّم للغورو القُربانَ مع الماء، ينبغي للمرء أن يبقى كلَّ يومٍ تحت إرشاده وانضباطه. إذ حين يسلّم الإنسانُ ذاته لشيفا—المتجسّد في شخص المُعلّم—يصير مكرَّسًا كليًّا لتلك السُّلطة المقدّسة.

समर्प्यhaving offered
समर्प्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√अर्प् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having offered/delivered’
स-उदकम्(it) with water
स-उदकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘स’ उपपदपूर्वक (with water)
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान (dative)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रयोग (adverbial accusative: ‘always’)
तत्-वशगःsubservient to him
तत्-वशगः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् + वशग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (अन्तर्भूत-कर्ता); तत्पुरुष-समास (‘तस्य वशे गतः’)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यदाwhen
यदा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal: ‘when’)
शिवायto Śiva
शिवाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; सम्प्रदान
स्व-आत्मानम्one’s own self
स्व-आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय-समास (‘स्वः आत्मा’)
दत्तवान्(he) gave / having given
दत्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (‘having given/one who gave’)
देशिक-आत्मनेto the guru (teacher) himself
देशिक-आत्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेशिक + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; तत्पुरुष-समास (‘देशिकस्य आत्मा’/‘देशिकरूप आत्मा’); सम्प्रदान

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

S
Shiva
G
Guru (Deshika)

FAQs

It teaches that true Śiva-bhakti matures into complete self-surrender, expressed as steady obedience to the Guru who embodies Śiva’s grace and guidance toward liberation.

Just as the Liṅga is a saguna focus for approaching the transcendent Śiva, the realized Guru is presented as Śiva’s living presence—through whom the devotee learns right worship, right knowledge, and disciplined devotion.

A daily offering with water (udaka) to the Guru, coupled with consistent Guru-sevā and disciplined practice—such as japa of the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya")—as an outward sign of inner surrender.