Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 5

पञ्चाक्षर-षडक्षरमन्त्र-माहात्म्यम् | The Greatness of the Pañcākṣara/Ṣaḍakṣara Mantra

नानासिद्धियुतं दिव्यं लोकचित्तानुरंजकम् । सुनिश्चितार्थं गंभीरं वाक्यं तत्पारमेश्वरम्

nānāsiddhiyutaṃ divyaṃ lokacittānuraṃjakam | suniścitārthaṃ gaṃbhīraṃ vākyaṃ tatpārameśvaram

وكان ذلك القولُ الباراميشوريّ قولًا إلهيًّا، موهوبًا بسِدْهِيّاتٍ كثيرة، يُبهِج قلوبَ جميع الكائنات؛ ومعناه مُحكَمٌ ثابت، ومقصده عميقٌ جليل.

nānā-siddhi-yutamendowed with many attainments
nānā-siddhi-yutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (नाना, अव्ययवत्) + siddhi (सिद्धि) + yuta (युत) (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa ‘endowed with various siddhis’; Napuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
divyamdivine
divyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
loka-citta-anuraṃjakampleasing to people’s minds
loka-citta-anuraṃjakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootloka (लोक) + citta (चित्त) + anuraṃjaka (अनुरंजक) (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa ‘delighting the minds of people’; Napuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
su-niścita-arthamwith well-ascertained meaning
su-niścita-artham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (सु) + niścita (निश्चित; √ci धातु से क्त, नि-उपसर्ग) + artha (अर्थ) (प्रातिपदिक)
FormSamāsa: Tatpuruṣa ‘having well-determined meaning’; Napuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
gaṃbhīramprofound
gaṃbhīram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgaṃbhīra (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
vākyamstatement/utterance
vākyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormSarvanāma, Napuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana
pārameśvaramsupreme-lordly / pertaining to Parameśvara
pārameśvaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpārameśvara (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsakaliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Type: stotra

S
Shiva
P
Parameshvara

FAQs

It praises Parameśvara’s teaching as divinely potent and deeply certain in meaning—implying that Shiva’s revealed instruction cuts through pasha (bondage) by giving the pashu (individual soul) a clear, authoritative path toward liberation.

In Shaiva practice, Saguna worship (such as Linga-puja) is guided and sanctified by Shiva’s own ‘vākya’—scriptural utterance and mantra—whose power delights the mind and steadies devotion, making ritual an inwardly transformative act rather than mere outward form.

The verse supports śravaṇa (devout listening/recitation) of Shiva’s teachings and mantra-japa with steady meaning (niścita-artha), especially contemplation on Shiva as Parameśvara while repeating the Panchakshara—“Om Namaḥ Śivāya”—with a calm, focused mind.