Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Yuddha Khanda›Adhyaya 42›Shloka 41
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 41

अन्धक-प्रश्नः — Inquiry into Andhaka

Genealogy and Nature

Devanagari script

नतो हरात्प्राप्य सुतं स दैत्यः प्रदक्षिणीकृत्य यथाक्रमेण । स्तोत्रैरनेकैरभिपूज्य रुद्रं तुष्टस्स्वराज्यं गतवान्महात्मा

Transliteration

nato harātprāpya sutaṃ sa daityaḥ pradakṣiṇīkṛtya yathākrameṇa | stotrairanekairabhipūjya rudraṃ tuṣṭassvarājyaṃ gatavānmahātmā

Translation

بعد أن انحنى لهارا ونال الابن، طاف ذلك الديتْيَةُ حوله طوافَ التبجيل على الترتيب. وبأناشيد كثيرة عبد رودرا، ثم عاد العظيم النفس—وقد اكتمل رضاه—إلى مُلكه وسلطانه.

Word by Word
नतःhaving bowed
नतः:
कर्तृविशेषण (of ‘स दैत्यः’)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त (past participle) ‘नत’ (bowed), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हरात्from Hara (Śiva)
हरात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (absolutive) ‘प्राप्य’ (having obtained)
सुतम्a son
सुतम्:
कर्म (Object of ‘प्राप्य’)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रदक्षिणी-कृत्यhaving circumambulated
प्रदक्षिणी-कृत्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + दक्षिणी (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) ‘प्रदक्षिणीकृत्य’ = ‘having made pradakṣiṇā/ having circumambulated’
यथा-क्रमेणin due order
यथा-क्रमेण:
रीति (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; ‘यथाक्रमम्’ अर्थे, तृतीया एकवचन-रूपेण अव्ययवत् प्रयोगः
स्तोत्रैःwith hymns
स्तोत्रैः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अनेकैःmany
अनेकैः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअनेक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (of ‘स्तोत्रैः’)
अभिपूज्यhaving worshipped
अभिपूज्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootअभि + पूज् (धातु)
Formल्यप्/absolutive ‘अभिपूज्य’ (having worshipped)
रुद्रम्Rudra
रुद्रम्:
कर्म (Object of ‘अभिपूज्य’)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुष्टःsatisfied
तुष्टः:
कर्तृविशेषण (of ‘स दैत्यः’)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formक्त (past participle) ‘तुष्ट’ (satisfied), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्व-राज्यम्his own kingdom
स्व-राज्यम्:
कर्म/गत्यर्थक-लक्ष्य (Goal object with ‘गतवान्’)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + राज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः ‘स्वस्य राज्यम्’
गतवान्went/returned
गतवान्:
क्रिया (Predicate; with implied ‘अभवत्’)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्तवतु (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गत्यर्थे ‘has gone/returned’
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
कर्ता (apposition to ‘स दैत्यः’)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद/विशेषणवत् (apposition)
Speaker

Sūta Gosvāmi (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Rudra

Mantra Metadata

Type: stotra

Characters & Entities
S
Shiva
R
Rudra
H
Hara
D
Daitya

FAQs

It highlights that Śiva’s grace is accessed through humility (namaskāra), right conduct (yathākrama), and heartfelt devotion (stotra), after which one returns to rightful order and well-being—an outer sign of inner pacification by Rudra’s anugraha.

The acts described—bowing, pradakṣiṇā, and praising with hymns—are classic forms of Saguna Śiva upāsanā, commonly performed around the Śiva-liṅga, expressing reverence to the manifest Lord who bestows boons and restores dharma.

Perform namaskāra to Śiva, do pradakṣiṇā in a calm and orderly manner, and recite Śiva-stotras (or the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”) as a focused devotional practice seeking Rudra’s grace.

←Previous Verse
Next Verse→