Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 51

पार्वत्याः यात्रासंस्कारः तथा पातिव्रत्योपदेशः / Preparations for Girijā’s Auspicious Journey and the Teaching on Pātivratya

भर्ता देवो गुरुर्भर्ता धर्मतीर्थव्रतानि च । तस्मात्सर्वम्परित्यज्य पतिमेकं समर्चयेत्

bhartā devo gururbhartā dharmatīrthavratāni ca | tasmātsarvamparityajya patimekaṃ samarcayet

بالنسبة للزوجة، الزوج هو الإله، والزوج هو الغورو، والزوج هو الدارما وهو الحجّ المقدّس والعهود (الفرَت) جميعًا. لذلك، بعد ترك كل ما سواه، فلتعبد زوجها وحده بخشوعٍ كامل.

bhartāthe husband
bhartā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
devaḥ(is) a god
devaḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (समास/वाक्ये विधेय)
guruḥ(is) a teacher
guruḥ:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootguru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhartāthe husband
bhartā:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति (emphasis)
dharmadharma/righteous duty
dharma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
tīrthapilgrimage/holy place
tīrtha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
vratānivows (and observances)
vratāni:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘धर्म-तीर्थ-व्रतानि’ इति समाहार-द्वन्द्व (enumerative)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् = तद्-शब्द, पञ्चमी एकवचन; अव्ययीभाववत् कारणार्थे ‘therefore/from that’
sarvameverything
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
parityajyahaving abandoned
parityajya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√tyaj (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having abandoned’
patimhusband
patim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ekamone alone
ekam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पतिम्’ इति विशेषण
samarcayetshould worship properly
samarcayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√arc (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Lord Shiva (in the Pārvatīkhaṇḍa teaching on strī-dharma and pativratā-bhakti, narrated within Sūta’s discourse to the sages)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Significance: Recasts all external observances (tīrtha, vrata) into a single-pointed devotion; in Siddhānta reading, it gestures toward ekāgratā that matures into Śiva-anugraha.

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

P
Parvati
S
Shiva

FAQs

It teaches ekāgratā (single-pointed devotion) through dharma: in the gṛhastha path, reverence and service offered with purity become a means of inner purification, aligning the devotee toward Pati (the Supreme Lord) through disciplined love and duty.

In Shaiva practice, Saguna worship trains the heart in devotion and surrender; this verse applies the same bhakti-principle to daily life—seeing sacredness in rightful relationships—so the mind becomes fit for Shiva-bhakti, including Linga worship and mantra-japa.

Adopt a vow of respectful service and truthful conduct, and support it with simple Shaiva sādhanā such as Panchākṣarī japa ("Om Namaḥ Śivāya") and a sattvic daily routine; the core practice emphasized is exclusive, steady devotion without distraction.