Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 14

काली-परिचयः / Himagiri Presents Kālī (Pārvatī) to Śiva

ववन्द शीर्ष्णा च पुनर्हिमाचलः स संशयं प्रापददीनसत्त्वः । उवाच वाक्यं जगदेकबन्धुं गिरीश्वरो वाक्यविदां वरिष्ठः

vavanda śīrṣṇā ca punarhimācalaḥ sa saṃśayaṃ prāpadadīnasattvaḥ | uvāca vākyaṃ jagadekabandhuṃ girīśvaro vākyavidāṃ variṣṭhaḥ

ثم إن هيماتشالا انحنى ثانيةً برأسه ساجدًا؛ وقد خارت نفسه ووقع في الشك. عندئذٍ تكلّم جيريشڤارا—أفصحُ العارفين بمواقع الكلام، والقرابةُ الحقّة الوحيدة للعالم كله—مخاطبًا إياه.

ववन्दbowed, saluted
ववन्द:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शीर्ष्णाwith (his) head
शीर्ष्णा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
and
:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
हिमाचलःHimācala
हिमाचलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootहिम + अचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (हिमः अचलः = snow-mountain)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संशयम्doubt
संशयम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
प्रापदत्fell into, came to
प्रापदत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र-आपद् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दीनसत्त्वःof dejected spirit
दीनसत्त्वः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदीन + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः—कर्मधारय (दीनं सत्त्वं यस्य)
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वाक्यम्words; a statement
वाक्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जगत्-एक-बन्धुम्the sole friend/kinsman of the world
जगत्-एक-बन्धुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजगत् + एक + बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (जगतः एकः बन्धुः = sole kinsman of the world)
गिरीश्वरःLord of mountains
गिरीश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगिरि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गिरीणाम् ईश्वरः)
वाक्यविदाम्of those skilled in speech
वाक्यविदाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootवाक्यविद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
वरिष्ठःthe best, foremost
वरिष्ठः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; अतिशय-तुलनात्मक (superlative)

Suta Goswami (narrating the Parvati Khanda narrative; Shiva is about to speak)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

S
Shiva
H
Himavat (Himachala)

FAQs

It shows the devotional posture of śaraṇāgati: even a great being like Himavat bows again, yet doubt can arise; Shiva, the world’s true refuge, responds with clarifying speech that removes saṃśaya and restores right understanding.

The verse emphasizes Saguna Shiva as compassionate teacher and protector—“jagad-eka-bandhu.” In Linga-worship, this same Shiva is approached through reverent bowing and prayer, trusting that the Lord will dispel inner doubt and grant auspicious direction.

A practical takeaway is repeated namaskāra with humility and a prayer to Shiva to remove doubt, supported by japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) as a steadying discipline for the mind.