Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 11

युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle

Devanagari script

गर्जमानास्तदा दैत्यास्तारकेणसुरेण ह । कंपयन्तो भुवं पादक्रमैर्वल्गुनकारकाः

Transliteration

garjamānāstadā daityāstārakeṇasureṇa ha | kaṃpayanto bhuvaṃ pādakramairvalgunakārakāḥ

Translation

ثم إن الدَّيتْيَةَ أخذوا يزأرون زئيرًا شديدًا تحت قيادة الأسورا تاراكا؛ وبوقع أقدامهم كانوا يُرجِفون الأرض، مُثيرين الاضطرابَ والفزعَ في كل الجهات.

Word by Word

• गर्जमानाः: roaring
• गर्जमानाः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गर्ज् (धातु) → गर्जमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• दैत्याः: demons
• दैत्याः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तारकेण: by/with Tāraka
• तारकेण: Sahakari/Hetu (सहकारी/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• असुरेण: the asura
• असुरेण: Sahakari (सहकारी)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषणभावे तारकेण सह

• ह: indeed
• ह: None (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis)

• कम्पयन्तः: shaking
• कम्पयन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कम्प् (धातु) → कम्पयन्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सकर्मक

• भुवम्: the earth
• भुवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पादक्रमैः: with foot-steps/strides
• पादक्रमैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक) + क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (पादस्य क्रमः), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• वल्गुनकारकाः: making leaping/boisterous sounds
• वल्गुनकारकाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वल्गु (प्रातिपदिक) + नकारक (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (वल्गवः नकारकाः/वल्गुनकारकाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; दैत्याः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Vīrabhadra

Cosmic Context

Cosmic Event: earth-tremor omen (bhūkampana)

Characters & Entities

• Tārakāsura
• Daityas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It portrays the asuric temperament—noise, pride, and force that disturb the harmony of the world—contrasted with Shiva’s role as Pati who ultimately restores dharma and inner order.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The narrative tension created by Tāraka’s assault prepares the devotional need for Saguna Shiva’s protective grace—Shiva’s manifest power that safeguards the cosmos when it is shaken by adharma.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

As a practical takeaway, devotees may steady the mind amid “world-shaking” turmoil by japa of the Panchākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—and by cultivating calm, non-violent resolve aligned with Shiva’s dharma.