Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 17

कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds

कल्याणकर्त्ता कलिकल्मषघ्नः कुबेरबन्धुः करुणार्द्रचित्तः । त्रिषट्कनेत्रो रसवक्त्रशोभी यज्ञं प्रपूर्णं कुरु मे गुह त्वम्

kalyāṇakarttā kalikalmaṣaghnaḥ kuberabandhuḥ karuṇārdracittaḥ | triṣaṭkanetro rasavaktraśobhī yajñaṃ prapūrṇaṃ kuru me guha tvam

يا غُها (كومارا)، يا صانعَ الخَيْرِ المبارك، يا مُزيلَ أدرانِ عصرِ كالي، يا صديقَ كُبيرا. قلبُك رَطْبٌ بالرحمة، وعيونُك كثيرة، ووجهُك المتلألئ جميلٌ بمذاقٍ إلهي. فأتِمَّ لي يَجْنِي حتى يكتمل تمامًا.

कल्याणकर्त्ताdoer of auspiciousness
कल्याणकर्त्ता:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootकल्याण-कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कल्याणस्य कर्ता)
कलिकल्मषघ्नःdestroyer of Kali’s impurity
कलिकल्मषघ्नः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकलि-कल्मष-घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कलिकल्मषं हन्ति इति)
कुबेरबन्धुःfriend/kinsman of Kubera
कुबेरबन्धुः:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootकुबेर-बन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कुबेरस्य बन्धुः)
करुणार्द्रचित्तःwhose heart is softened by compassion
करुणार्द्रचित्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकरुणा-आर्द्र-चित्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (करुणया आर्द्रं चित्तं यस्य)
त्रिषट्कनेत्रःhaving eighteen eyes
त्रिषट्कनेत्रः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि-षट्-नेत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रिषट् = अष्टादश; अष्टादश-नेत्रः)
रसवक्त्रशोभीsplendid with a charming face
रसवक्त्रशोभी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरस-वक्त्र-शोभिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (रसवत् वक्त्रं यस्य, तेन शोभते)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रपूर्णम्fully completed
प्रपूर्णम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (यज्ञम्)
कुरुmake/do
कुरु:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
मेfor me / my
मे:
Sampradana (सम्प्रदान/Beneficiary)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम
गुहO Guha (Kumāra)
गुह:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कुमार-नाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

A devotee/ritual patron addressing Lord Guha (Kartikeya) within Suta Goswami’s narration

Tattva Level: pati

Mantra: कल्याणकर्त्ता कलिकल्मषघ्नः कुबेरबन्धुः करुणार्द्रचित्तः । त्रिषट्कनेत्रो रसवक्त्रशोभी यज्ञं प्रपूर्णं कुरु मे गुह त्वम्

Type: stotra

Offering: naivedya

K
Kartikeya
K
Kubera

FAQs

It portrays Kumāra (Guha) as a compassionate divine helper who removes Kali-age defilements and ensures spiritual works (like yajña) reach fruition—teaching that grace and purity are essential for successful sādhanā.

As a foremost attendant of Shiva’s divine order, Guha is invoked to protect and complete Shaiva rites; such completion supports Saguna worship where ritual, devotion, and divine assistance culminate in Shiva’s favor.

A practical takeaway is to begin and conclude yajña/pujā with devotional invocations and purity disciplines (mantra-japa, especially Shaiva mantras, and maintaining ritual cleanliness) seeking divine completion of the rite.