Viśveśvara-māhātmya and the Nirguṇa–Saguṇa Emergence of Śiva (Śakti–Puruṣa/Prakṛti Discourse)
ततश्च पतितः कर्णान्मणिश्च पुरतः प्रभो । तद्बभूव महत्तीर्थं नामतो मणिकर्णिका
tataśca patitaḥ karṇānmaṇiśca purataḥ prabho | tadbabhūva mahattīrthaṃ nāmato maṇikarṇikā
ثم، يا ربّ، سقطت الجوهرةُ من الأذن (أذن شيفا) أمام الجميع. ومن تلك الحادثة نشأ مَعبرٌ مقدّسٌ عظيم (تيرثا)، اشتهر باسم «مانيكرنيكا» (Maṇikarṇikā).
Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)
Tattva Level: pati
Shiva Form: Mahādeva
It explains the nāma-janma (name-origin) of Maṇikarṇikā: a sacred tīrtha is sanctified through Śiva’s līlā, showing that places connected to Śiva become powerful supports for purification and liberation-oriented devotion.
Kotirudra narratives link Śiva’s tangible līlās with pilgrimage practice; honoring Maṇikarṇikā alongside Kashi’s Śaiva worship supports Saguna-bhakti that culminates in grace (anugraha) and steadiness in Śiva-dhyāna.
Perform tīrtha-smaraṇa and japa—especially the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya”—with a pure intent while visiting or mentally venerating Maṇikarṇikā, offering water and prayers to Śiva with devotion.