Rig Veda 8.9.10 — Mandala 8, Sukta 9, Mantra 10

Sukta 8.9

Rishi: Kāṇva (speaker); mentions earlier seers Kakṣīvān, Vyàśva, Dīrghatamas; and Pṛthī Vainya

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain due to long pāda; requires metrical count verification)

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वां कक्षीवाँ उत यद्व्यश्व ऋषिर्यद्वां दीर्घतमा जुहाव । पृथी यद्वां वैन्यः सादनेष्वेवेदतो अश्विना चेतयेथाम् ॥

Transliteration

yád vāṃ kakṣī́vāṃ uta yád vyàśva ṛ́ṣir yád vāṃ dīrghátamā juhā́va | pṛthī́ yád vāṃ vainyáḥ sā́daneṣv evéd áto aśvinā cetayethām ||

Translation

لأنّ كَكْشِيفان قد دعاكما، ولأنّ الرائي ڤيَشْڤا قد دعاكما، ولأنّ دِيرْغَتَمَس قد ابتهل إليكما، ولأنّ پْرِثِي ڤَيْنْيَ كذلك (دعاكما) في مقاعد السُّكنى—فلهذا، يا أشفين، انتبها لنا وكونا مُصغِيَيْن حتى الآن.

Word by Word

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यद्-सम्बन्धी अव्यय

• वाम्: you two; of you two
• वाम्: Karma (with verbs of calling/knowing) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• कक्षीवान्: Kakṣīvān (the seer)
• कक्षीवान्: Kartā (understood: ‘praised/called’)
• Type: Noun (Proper) / Adjective-stem
• Root: कक्षीवत् (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• उत: and/also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम/अव्यय)

• व्यश्वः: Vyaśva (the seer)
• व्यश्वः: Kartā (understood) / topic
• Type: Noun (Proper)
• Root: व्यश्व (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• ऋषिः: seer
• ऋषिः: Kartā / apposition
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम/अव्यय)

• वाम्: you two
• वाम्: Karma (with √हु) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• दीर्घतमाः: Dīrghatamas
• दीर्घतमाः: Kartā
• Type: Noun (Proper)
• Root: दीर्घतम (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• जुहाव: called/invoked
• जुहाव: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √हु (जुहोति)

• पृथी: Pṛthī (a seer)
• पृथी: Kartā
• Type: Noun (Proper)
• Root: पृथी (ऋषि-नाम, प्रातिपदिक)

• यत्: when/that which
• यत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम/अव्यय)

• वाम्: you two
• वाम्: Karma (with implied ‘praised/called’) / Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• वैन्यः: Vainya (descendant of Vena)
• वैन्यः: Kartā
• Type: Noun / Epithet
• Root: वैन्य (प्रातिपदिक; ‘वेन-अपत्य/वंशज’)

• सादनेषु: in the seats/abodes (ritual sessions)
• सादनेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सादन (प्रातिपदिक)

• एव: indeed/just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात; वैदिक ‘indeed/just’)

• अतः: therefore/from this
• अतः: —
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय; ‘from this/therefore’)

• अश्विना: O Aśvins (you two)
• अश्विना: Sambodhana (addressed) / Kartā (of next verb)
• Type: Noun (Dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• चेतयेथाम्: you two take notice/recognize/are aware
• चेतयेथाम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चित् / √चेत् (चेतयति ‘to perceive, notice, be aware’; वैदिके आत्मनेपद-प्रयोगः)