Rig Veda 8.85.5: Mandala 8, Sukta 85, Mantra 5

Sukta 8.85

Rishi: Kṛṣṇa (contextual speaker in the surrounding verses; exact traditional ascription not derivable from excerpt alone)

Devata: Aśvinau

Chandas: Anuṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

छर्दिर्यन्तमदाभ्यं विप्राय स्तुवते नरा । मध्वः सोमस्य पीतये ॥

Transliteration

chardír yantám adā́bhyaṃ víprāya stuvaté narā | mádhvaḥ sómasya pītáye ||

Translation

أقبِلا حاملَينِ مَظلّةَ سلامٍ فسيحة—لا تُنال—إلى الرائي المُلهَم الذي يُسبِّح، يا أيّها التوأمان البطلان، لشربِ السُّوما المُعسَّلة، لذّةِ الباطن.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• छर्दिः: shelter, protection
• छर्दिः: Karma (स्तुत्य-वस्तु/प्रार्थ्य-वस्तु) अथवा विधेय-नाम
• Type: Noun
• Root: छर्दिस् (प्रातिपदिक) < √छृद्/छर्द् (आच्छादन/रक्षण) (निघ.)

• यन्तम्: going, coming (approaching)
• यन्तम्: Karma (स्तुवते इति क्रियायाः कर्म-विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: √या (गत्यर्थ) → यत्/यन् (वर्तमान कृदन्त) ‘यन्त्’

• अदाभ्यम्: unassailable, not to be harmed/deceived
• अदाभ्यम्: Karma (विप्राय… स्तुवते—स्तुत्यं नरम् विशेषयति)
• Type: Adjective
• Root: अदाभ्य (प्रातिपदिक) < √दभ् (हिंसा/द्रोह/छल) + अ- (निषेध)

• विप्राय: to/for the inspired sage (vipra)
• विप्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• स्तुवते: (to one) praising / as he praises
• स्तुवते: Kartā (यजमान/विप्रः—स्तुति-कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √स्तु (स्तुतौ)

• नरा: O man/hero (Nara)
• नरा: Karma (स्तुत्य-देव/वीर) / सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• मध्वः: of sweetness, of honey (sweet)
• मध्वः: सम्बन्ध (सोमस्य विशेषण-सम्बन्ध) / अपादान-प्रायः (पीतये हेतु-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पीतये: for drinking
• पीतये: प्रयोजन (उद्देश्य/हेतु)
• Type: Verbal noun (infinitival)
• Root: √पा (पाने) → पीति (कृदन्त-भाव) ‘पीतये’