Rig Veda 8.23.22: Mandala 8, Sukta 23, Mantra 22

Sukta 8.23

Rishi: Vaiyaśva

Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm by metrical count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् । प्रति स्रुगेति नमसा हविष्मती ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.23.22

Transliteration

prathamáṃ jātávedasam agníṃ yajñéṣu pū́rvyam | práti srúg eti námasā havíṣmatī ||

Translation

أوّلًا، نحوَ أَغني جاتافيداس (Agni Jātavedas)—القديمِ الحاضرِ في اليَجْنَا (yajña)—تَتَحَرَّكُ مِغْرَفَةُ القُربانِ بخشوعٍ، حامِلَةً الهَفِس (havis)؛ وهكذا يَتَقَدَّمُ الفِعلُ الباطنيُّ إلى «عارِفِ المواليد» بمادّةٍ مُكَرَّسَة.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रथमम्: first, foremost
• प्रथमम्: कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक) < PIE *pr̥H-to- (first)

• जातवेदसम्: Jātavedas (Agni, ‘knower of births/creatures’)
• जातवेदसम्: कर्म (अग्निम्-समनाधिकरणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; जात- ‘born’ + वेदस् ‘knowing/knowledge’)

• अग्निम्: Agni (fire-god)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• यज्ञेषु: in the sacrifices
• यज्ञेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• पूर्व्यम्: ancient, primeval
• पूर्व्यम्: कर्म (अग्निम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व्य (प्रातिपदिक; पूर्व ‘former’ + -य)

• प्रति: towards, in response
• प्रति: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रुगेति: ‘(saying) “of the ladle/with the ladle”’ (thus)
• स्रुगेति: सम्बन्ध (षष्ठ्यर्थः) / वाक्य-चिह्न (इति)
• Type: Noun + Indeclinable (quotative)
• Root: स्रुच् (प्रातिपदिक) + इति (अव्यय)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• हविष्मती: oblation-bearing, having the offering
• हविष्मती: कर्तृ
• Type: Adjective (f.)
• Root: हविष्मत् (प्रातिपदिक; हविस् ‘oblation’ + -मत् ‘possessing’)