Rig Veda 8.102.21: Mandala 8, Sukta 102, Mantra 21

Sukta 8.102

Devata: Agni

Samhita Patha (Devanagari)

यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति । सर्वं तदस्तु ते घृतम् ॥

Transliteration

yád átty upa-jíhvikā yád vamró ati-sárpati | sárvaṃ tád astu te ghṛtám ||

Translation

مهما تأكله الدويبةُ اللّعّاقة، ومهما تزحف عليه النملة—فليصرْ كلُّ ذلك لك سمنًا مُصفّى (غِهْرْتا/ghṛta)؛ ولتتحوّلْ كلُّ خسارةٍ ودَنَسٍ إلى صفاءٍ غنيٍّ لِلَّهَبِ القُربانيّ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: whatever / that which
• यत्: सम्बन्ध/विशेषण (यद्…तद्-सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• अत्ति: eats
• अत्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अद् (धातु) ‘to eat’

• उपजिह्विका: the ‘little-tongued’ one (a small creature; lit. having a small tongue)
• उपजिह्विका: कर्तृ (अत्ति इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उप- + जिह्विका (प्रातिपदिक; जिह्वा ‘tongue’ → जिह्विका ‘little tongue’)

• यत्: whatever / that which
• यत्: सम्बन्ध/विशेषण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वम्रः: ant (or termite)
• वम्रः: कर्तृ (अतिसर्पति इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वम्र (प्रातिपदिक)

• अतिसर्पति: creeps over / crawls across
• अतिसर्पति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सृप् (धातु) ‘to creep, crawl’ + अति- (उपसर्ग)

• सर्वम्: all (of that)
• सर्वम्: कर्म (अस्तु इत्यस्य; ‘all (that)’ as the thing to become)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: सर्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)

• तत्: that
• तत्: सम्बन्ध/अनुवृत्ति (यद्…तद्-सम्बन्धः; सर्वम् तद् = ‘all that’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया (आशीर्वाद/विधि)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) ‘to be’

• ते: for you / your
• ते: सम्बन्ध (सम्बन्ध-षष्ठी: ‘for you/your’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• घृतम्: ghee; clarified butter
• घृतम्: विधेय/प्रधानीय (what it should become)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)