Rig Veda 8.102.12: Mandala 8, Sukta 102, Mantra 12
Sukta 8.102
Devata: Agni (with simile to Mitra)
Samhita Patha (Devanagari)
तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् । मित्रं न यातयज्जनम् ॥
Transliteration
tám arvántaṁ ná sānasíṁ gṛṇīhí vipra śuṣmíṇam | mitráṁ ná yātayájjanam ||
Translation
رنِّمْ له، أيها الرائي—كجوادٍ ظافرٍ مفعمٍ بالقوة؛ وكـمِترا الذي يهدي الناس إلى السبيل القويم، يطرد ما هو معادٍ وما يثير الفوضى والاضطراب.
Word by Word
तम्him/that (as object)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्वन्तम्the steed/horseman (Arvant)
अर्वन्तम्:
कर्म (तम् इति सर्वनामस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootअर्वन्त् (प्रातिपदिक) < अर्वन् ‘घोड़ा’
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
सानसिम्a gain/prize (booty)
सानसिम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootसानसि (प्रातिपदिक; ‘प्राप्ति/लाभ’ अथवा ‘दान’ से सम्बन्धित)
गृणीहिpraise/sing (him)!
गृणीहि:
— (विधेय क्रिया)
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति ‘स्तुति करना/गाना’)
विप्रO inspired poet/sage
विप्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
शुष्मिणम्mighty/possessing vigor
शुष्मिणम्:
कर्म (तम्/अर्वन्तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) < शुष्म ‘बल/तेज’
मित्रम्a friend (Mitra)
मित्रम्:
कर्म (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
नlike/as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
यातयत्-जनम्one who sets people in motion / drives men on
यातयत्-जनम्:
कर्म (तम्/अर्वन्तम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeCompound (Adjective/Noun)
Rootयातयत् (कृदन्त; √यातय् ‘चलाना/उकसाना/दूर करना’) + जन (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.