HomeRig VedaMandala 8Sukta 101Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 8.101

Rishi: Kāṇva tradition (probable for RV 8.101; exact seer not provided in input)
Devata: Aditi (identified with the Cow/Go as infinite luminous plenitude)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verification needed)

माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः । प्र नु वोचं चिकितुषे जनाय मा गामनागामदितिं वधिष्ट ॥

मा॒ता रु॒द्राणां॑ दुहि॒ता वसू॑नां॒ स्वसा॑दि॒त्याना॑म॒मृत॑स्य॒ नाभि॑: । प्र नु वो॑चं चिकि॒तुषे॒ जना॑य॒ मा गामना॑गा॒मदि॑तिं वधिष्ट ॥

mātā́ rudrā́ṇāṃ duhitā́ vásūnāṃ svásādityā́nām amṛ́tasya nā́bhiḥ | prá nu vocaṃ cikituṣé jánāya mā́ gā́m anā́gām áditiṃ vadhiṣṭa ||

أمُّ الرودراوات، ابنةُ الفاسوات، أختُ الآديتيّات—سُرّةُ الخلود: أُعلنها الآن للإنسان المُدرك. لا تضربوا البقرة، أديتي البريئة (اللامتناهية)؛ لا تجرحوا فيكم عينَ الخلود ومصدرَه.

मा॒ता । रु॒द्राणा॑म् । दु॒हि॒ता । वसू॑नाम् । स्वसा॑ । आ॒दि॒त्याना॑म् । अ॒मृत॑स्य । नाभिः॑ । प्र । नु । वो॒च॒म् । चि॒कि॒तुषे॑ । जना॑य । मा । गाम् । अना॑गाम् । अदि॑तिम् । व॒धि॒ष्ट॒ ॥माता । रुद्राणाम् । दुहिता । वसूनाम् । स्वसा । आदित्यानाम् । अमृतस्य । नाभिः । प्र । नु । वोचम् । चिकितुषे । जनाय । मा । गाम् । अनागाम् । अदितिम् । वधिष्ट ॥mātā | rudrāṇām | duhitā | vasūnām | svasā | ādityānām | amṛtasya | nābhiḥ | pra | nu | vocam | cikituṣe | janāya | mā | gām | anāgām | aditim | vadhiṣṭa

माताmother
माता:
Kartā (सम्बन्धवाचक-विशेषणरूपेण) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमातृ-
रुद्राणाम्of the Rudras
रुद्राणाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरुद्र-
दुहिताdaughter
दुहिता:
Kartā (सम्बन्धवाचक-विशेषणरूपेण) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदुहितृ-
वसूनाम्of the Vasus
वसूनाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवसु-
स्वसाsister
स्वसा:
Kartā (सम्बन्धवाचक-विशेषणरूपेण) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootस्वसृ-
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआदित्य-
अमृतस्यof immortality / of the deathless (state)
अमृतस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअमृत-
नाभिःnavel; central hub; source
नाभिः:
Kartā (सम्बन्धवाचक-विशेषणरूपेण) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनाभि-
प्रforth; forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
नुnow; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
वोचम्I have spoken / I will speak (aorist)
वोचम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवच् (वदने)
चिकितुषेto the discerning one; to the wise
चिकितुषे:
Sampradāna (यस्यार्थे वचनम्)
TypeKṛdanta (Participle) used as Noun/Adj
Rootचिकित्स्/चित् (ज्ञाने) → परिपूर्ण-रूप ‘चिकितु’
जनायfor the people; to the folk
जनाय:
Sampradāna (हितार्थे)
TypeNoun
Rootजन-
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
गाम्the cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो-
अनागाम्sinless; guiltless
अनागाम्:
Karma (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअन्- (नञ्) + आग- (आगः/आगस् ‘sin, fault’)
अदितिम्Aditi
अदितिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअदिति-
वधिष्टdo not slay / do not strike
वधिष्ट:
Kriyā
TypeVerb
Rootवध् (हिंसायाम्)