Rig Veda 6.74.1: Mandala 6, Sukta 74, Mantra 1

Sukta 6.74

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya lineage) (traditional attribution for Maṇḍala 6; this hymn addressed to Soma-Rudra)

Devata: Soma-Rudra (dual deities as healing and protective powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 6.74; requires full hymn metrical scan for absolute confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

सोमारुद्रा धारयेथामसुर्यं प्र वामिष्टयोऽरमश्नुवन्तु । दमेदमे सप्त रत्ना दधाना शं नो भूतं द्विपदे शं चतुष्पदे ॥

Transliteration

somā́rudrā dhāráyethām asuryàṃ prá vām iṣṭáyo 'rám aśnuvantu | damé-dame saptá rátnā dádhānā śáṃ no bhūtaṃ dvipáde śáṃ cátuṣpade ||

Translation

يا سوما ورودرا، أقيما فينا «أَسُرْيَا» (Asurya)—القوّةَ النورانيّةَ السيّدة؛ ولتبلغْكما قرابينُنا سريعًا. في كلّ دار، حاملَين الكنوزَ السبعة، كونا لنا سلامًا وخيرًا لذوي القدمين، وسلامًا لذوي الأربع (لكلّ ما يقوم عليه عيشُنا).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमा: O Soma (deity)
• सोमा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) / √सु (अभिषवणे) (निरुक्त्यर्थे)

• रुद्रा: O Rudra (deity)
• रुद्रा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• धारयेथाम्: may you two hold/support
• धारयेथाम्: क्रिया (आज्ञा); कर्ता = युवाम् (सोम-रुद्रौ)
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे)

• असुर्यम्: the asurya- (demonic/hostile) [power/being]
• असुर्यम्: कर्म (धारयेथाम्)
• Type: Adjective
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषण (उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान/सम्बन्ध (इष्टयः—वाम्)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• इष्टयः: offerings, sacrificial oblations
• इष्टयः: कर्तृ (अश्नुवन्तु)
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक)

• अरम्: properly, fittingly, sufficiently
• अरम्: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अरम् (निपात)

• अश्नुवन्तु: may they reach/attain
• अश्नुवन्तु: क्रिया; कर्ता = इष्टयः
• Type: Verb
• Root: √अश् (अश्नुते/अश्नोति; व्याप्नोति/प्राप्नोति)

• दमे: in the house
• दमे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• दमे: in each house
• दमे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सप्तन् (संख्याशब्द)

• रत्ना: treasures, precious gifts
• रत्ना: कर्म (दधाना)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)

• दधाना: bearing, bestowing
• दधाना: कर्तृविशेषण (इष्टयः)
• Type: Verb (participle)
• Root: √धा (धारणे/स्थापने)

• शम्: well-being, welfare
• शम्: क्रियाविशेषण/फलनिर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (निपात)

• नः: for us
• नः: सम्प्रदान (भूतम्)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• भूतम्: be (become)
• भूतम्: क्रिया (आशीः/आज्ञा); कर्ता = युवाम् (सोम-रुद्रौ)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवने)

• द्विपदे: for the two-footed (humans)
• द्विपदे: अधिकरण/विषय (शम्…भूतम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: द्विपद (प्रातिपदिक)

• शम्: welfare
• शम्: क्रियाविशेषण/फलनिर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (निपात)

• चतुष्पदे: for the four-footed (cattle)
• चतुष्पदे: अधिकरण/विषय (शम्…भूतम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: चतुष्पद (प्रातिपदिक)