Rig Veda 4.50.7: Mandala 4, Sukta 50, Mantra 7

Sukta 4.50

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.50)

Devata: Bṛhaspati (with royal/Indraic sovereignty imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स इद्राजा प्रतिजन्यानि विश्वा शुष्मेण तस्थावभि वीर्येण । बृहस्पतिं यः सुभृतं बिभर्ति वल्गूयति वन्दते पूर्वभाजम् ॥

Transliteration

sa íd rājā́ práti-janyā́ni víśvā śúṣmeṇa tasthāv abhí vī́ryeṇa | bṛ́haspátiṃ yáḥ su-bhṛ́taṃ bibhárti valgūyáti vándate pū́rva-bhā́jam ||

Translation

إنه حقًّا يصير ملكًا: بقوة التوهّج الباطني (śuṣma) وبالقدرة البطولية (vīrya) يقف فوق كلّ المواليد والخصوم المطالبين. ومن يحمل في داخله بْرِهَسْبَتِي المصونَ حسنَ الحفظ (subhṛta) يفرح ويُبجِّل «القاسمَ الأوّل» القديم (pūrvabhāj).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात) अथवा इद् (निपात) वैदिक-रूप

• राजा: king, ruler
• राजा: Kartā (सः इद् राजा … तस्थौ) / विशेषण-भावेन
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• प्रतिजन्यानि: all rival/hostile (forces), adversaries
• प्रतिजन्यानि: Karma
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: प्रतिजन्य (प्रातिपदिक; प्रति+जन्य) अथवा प्रतिजन्य (विशेषण)

• विश्वा: all
• विश्वा: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• शुष्मेण: with might, with vigor
• शुष्मेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• तस्थौ: stood firm, took his stand
• तस्थौ: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• अभि: towards, against
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• वीर्येण: with heroism/power
• वीर्येण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिम्: Bṛhaspati
• बृहस्पतिम्: Karma
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुभृतम्: well-supported, well-sustained
• सुभृतम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Adjective (kṛdanta)
• Root: सुभृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; सु- + √भृ ‘to bear’ → भृत ‘borne/maintained’)

• बिभर्ति: bears, supports
• बिभर्ति: —
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• वल्गूयति: moves/acts gracefully; exults
• वल्गूयति: —
• Type: Verb
• Root: वल्गूय (धातु; denominative from वल्गु ‘graceful/pleasant’), वैदिक-प्रयोग

• वन्दते: pays homage, worships
• वन्दते: —
• Type: Verb
• Root: वन्द् (धातु)

• पूर्वभाजम्: the one who has the first share; foremost recipient
• पूर्वभाजम्: Karma (विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पूर्वभाज् (प्रातिपदिक; पूर्व + भाज् ‘sharing/portioning’)