Rig Veda 4.46.5 — Mandala 4, Sukta 46, Mantra 5

Sukta 4.46

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)

Devata: Indra-Vāyu

Chandas: Gāyatrī (probable; verify in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

रथेन पृथुपाजसा दाश्वांसमुप गच्छतम् । इन्द्रवायू इहा गतम् ॥

Transliteration

rathéna pṛthu-pā́jasā dāśvā́ṃsam úpa gacchatam | índra-vāyū ihá ā́ gatam ||

Translation

بالعربةِ ذاتِ السَّعَةِ في القُدْرَة، اقتربا من مُقَدِّمِ القُرْبان. يا إندرا وفايو، تعاليا إلى هنا—ادخلا ميدانَ عملِنا—لكي تحملَ الطاقاتُ الواسعةُ للقوةِ والنَّفَسِ اليَجْنَا وتُوَسِّعَه.

Word by Word

• रथेन: with/by a chariot
• रथेन: करण
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• पृथुपाजसा: with broad/abundant might (splendour/strength)
• पृथुपाजसा: करण
• Type: Adjective
• Root: पृथु-पाजस् (समास/प्रातिपदिक; पृथु + पाजस्)

• दाश्वांसम्: the worshipper/giver (the one who has offered)
• दाश्वांसम्: कर्म
• Type: Participle (Adjectival Noun)
• Root: दाश्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/दाश् ‘to give, worship, offer’)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• गच्छतम्: (you two) go/come
• गच्छतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (गच्छ-)

• इन्द्रवायू: O Indra and Vāyu
• इन्द्रवायू: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: इन्द्र-वायु (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• आ: hither, unto (towards)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• गतम्: (you two) come
• गतम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम्