Rig Veda 1.101.9: Mandala 1, Sukta 101, Mantra 9

Sukta 1.101

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Indra (with Maruts)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष त्वाया हविश्चकृमा ब्रह्मवाहः । अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन्यज्ञे बर्हिषि मादयस्व ॥

Transliteration

tvāyéndra sómaṁ suṣumā su-dakṣa tvāyā́ havíś cakṛma brahma-vāhaḥ | ádhā niyutváḥ ságaṇo marúdbhīr asmín yajñé bárhiṣi mādayasva ||

Translation

لكَ يا إندرا عَصَرْنا السُّوما، أيها الحاذق؛ ولكَ أعددنا الهَفِسَ (القُربان)، يا حاملَ الكلمةِ المقدّسة (براهمان). فهلمَّ، مُقترنًا بفرقِكَ المجرورة، مع جموعِ الماروت، وابتهِجْ هنا على البَرهِس (العشبِ المقدّس) في يَجْنَنا.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वा: you (Indra)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• सुषुम: we have pressed/prepared
• सुषुम: —
• Type: Verb
• Root: सु-√सु (धातु: सु/सव् ‘to press/prepare (Soma)’)

• सुदक्ष: O skillful one
• सुदक्ष: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सु-दक्ष (प्रातिपदिक; ‘good-skill/able’)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आ: unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• हविः: oblation
• हविः: कर्म
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• अकृम: we made
• अकृम: —
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• ब्रह्मवाहः: (we) bearers of the sacred formulation
• ब्रह्मवाहः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: ब्रह्मन् + वाह (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समासः)

• अध: then, thereafter
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• नियुत्वः: O you with yoked (horses)
• नियुत्वः: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: नियुत्व (प्रातिपदिक; ‘having/with yoked steeds’, इन्द्रस्य विशेषणम्)

• सगणः: O one accompanied by a troop
• सगणः: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: स-गण (प्रातिपदिक)

• मरुद्भिः: with the Maruts
• मरुद्भिः: सह/करण
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यज्ञे: sacrifice
• यज्ञे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• बर्हिषि: on the sacred grass (barhis)
• बर्हिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• मादयस्व: rejoice, become exhilarated
• मादयस्व: —
• Type: Verb
• Root: √मद् (हर्षे/मदे)