Home›Ramayana›Yuddha Kanda›Sarga 4›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 4, Shloka 46

Devanagari script

महान्ति च निमित्तानि दिवि भूमौ च राघव ।शुभानि तव पश्यामि सर्वाण्येनार्थसिद्धये ।अनुवाति शिवो वायु स्सेवां मृदुहित स्सुखः ।।।।

Transliteration

mahānti ca nimittāni divi bhūmau ca rāghava | śubhāni tava paśyāmi sarvāṇy enārthasiddhaye | anuvāti śivo vāyuḥ senāṃ mṛduhitaḥ sukhaḥ ||

Translation

يا راغهافا، إني أرى لك آياتٍ عظيمةً مباركةً في السماء وفي الأرض، كلّها تدلّ على تمام نجاح مقصدك. كما تهبّ ريحٌ ميمونة، لطيفةٌ هنيئة، تُعين الجيش على التقدّم.

Word by Word
महान्तिgreat
महान्ति:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'great' (qualifies निमित्तानि)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
निमित्तानिomens/signs
निमित्तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दिविin the sky
दिवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (वेदे पुं/स्त्री; लौकिके स्त्री), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (locative)
भूमौon the earth
भूमौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
राघवO Raghava
राघव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
शुभानिauspicious
शुभानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'auspicious' (object of पश्यामि)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; सम्बन्ध (genitive)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; 'all' (qualifies शुभानि)
एनाby this
एना:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम; साधन/हेतु-भाव (by/through this)
अर्थसिद्धयेfor the accomplishment of (your) aim
अर्थसिद्धये:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअर्थसिद्धि (प्रातिपदिक; अर्थ + सिद्धि)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): अर्थस्य सिद्धिः; प्रयोजन (for)
अनुवातिblows gently/favorably
अनुवाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्ग: अनु-; परस्मैपद
शिवःauspicious
शिवः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'auspicious' (qualifies वायुः)
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सेवाम्serviceably/favorably
सेवाम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (in a serviceable manner)
मृदुहितःgentle and beneficial
मृदुहितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमृदुहित (प्रातिपदिक; मृदु + हित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास: मृदुः हितः (gentle and beneficial)
सुखःpleasant
सुखः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'pleasant' (qualifies वायुः)
Context

Raghava! I am seeing good signs in the sky and also on land indicating auspicious signs of the accomplishment of your desire. The wind is also favourable and agreeable to the moving army.

Characters & Entities
R
Rāghava (Rāma)
A
army (senā)
S
sky (div)
E
earth (bhūmi)

FAQs

Dharma is portrayed as a cause that aligns with cosmic order; auspicious signs symbolize that righteous intent and action receive support from nature and the moral universe.

Before marching/fighting, an ally reports favorable omens—sky, land, and wind—indicating that Rāma’s mission will succeed.

Prudent leadership: Rāma’s campaign is shown as disciplined and ethically grounded, attentive to counsel and signs without abandoning duty.

←Previous Verse
Next Verse→