Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 110, Shloka 36

रामरावणयोर्युद्धवैषम्यं तथा रावणशिरश्छेदनम्

Rama–Ravana Duel Intensifies; Ravana’s Heads Severed and Reappear

Devanagari script

तत्प्रवृत्तंमहद्युद्धंतुमुलंरोमहर्षणम् ।अन्तरिक्षे च भूमौ च पुनश्चगिरिमूर्धनि ।।।।

Transliteration

tat pravṛttaṃ mahad yuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam |

antarikṣe ca bhūmau ca punaś ca girimūrdhani ||

Translation

وكانت تلك المعركة العظمى، العنيفة المروّعة، تتلاطم من جديد: تارةً في الفضاء، وتارةً على الأرض، ثم مرةً أخرى على ذروة الجبل.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: कर्म-विशेषण (Qualifier of yuddham)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश/विशेषणम् (that)

• प्रवृत्तम्: commenced/ongoing
• प्रवृत्तम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of yuddham)
• Type: Adjective
• Root: प्र + वृत्त (वृत् धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; युद्धस्य विशेषणम् (commenced/ongoing)

• महत्: great
• महत्: कर्म-विशेषण (Qualifier of yuddham)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; युद्धस्य विशेषणम्

• युद्धम्: battle
• युद्धम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• तुमुलम्: fierce
• तुमुलम्: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: तुमुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; युद्धस्य विशेषणम्

• रोमहर्षणम्: hair-raising
• रोमहर्षणम्: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: रोम (प्रातिपदिक) + हर्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (रोम्णां हर्षणम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; युद्धस्य विशेषणम्

• अन्तरिक्षे: in the sky
• अन्तरिक्षे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• भूमौ: on the earth
• भूमौ: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), पुनरावृत्ति (again)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• गिरिमूर्धनि: on the mountain-top
• गिरिमूर्धनि: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (गिरेः मूर्धनि), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Context

Great war commenced in the sky, as well as on the earth, and on top of mountain again, which was horipulating,

Characters & Entities

• Sky (Antarikṣa)
• Earth (Bhūmi)
• Mountain (Giri)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma’s struggle can be world-shaping: the verse frames the conflict as vast and consequential, urging reverence for moral order amid chaos.

What is the narrative situation?

The duel expands across spaces—sky, ground, and mountain-top—underscoring its intensity.

Which character virtue is emphasized?

Endurance—sustained effort through terrifying conditions, a required virtue for dharmic victory.